Zonnepanelen besparing met elektrische auto: slim laden

Wat is het?

Slim laden met je elektrische auto en zonnepanelen is een strategie waarbij je de auto oplaadt op het moment dat je zonnepanelen stroom opwekken. Je gebruikt dus je eigen, gratis zonnestroom om te rijden in plaats van dure stroom van het net te kopen. Dit maximaliseert je besparing en verhoogt het rendement van je zonnepaneleninstallatie.

Het gaat verder dan simpelweg een stekker in het stopcontact steken wanneer je thuiskomt.

Een slim systeem houdt rekening met de zonproductie, je energieverbruik in huis en je vertrektijd. Het stuurt de beschikbare zonne-energie automatisch naar de auto, precies wanneer die er is.

Je kunt dit zien als een logische volgende stap na de installatie van zonnepanelen. Waar je eerst vooral het overschot aan het net terugleverde, kun je die stroom nu direct zelf gebruiken voor mobiliteit. Dit maakt je energiehuishouding nog onafhankelijker.

Hoe werkt het precies?

De basis is een laadpaal of -box die communiceert met de omvormer van je zonnepanelen en met je thuisnetwerk.

Deze slimme lader meet continu hoeveel stroom je panelen opwekken en hoeveel je huis op dat moment verbruikt. Het verschil, het zogenaamde 'overschot', is beschikbaar voor de auto. Zodra er voldoende zonne-overschot is, start het laden automatisch met een laag vermogen.

Dit voorkomt dat je stroom van het net moet bijtrekken. Als de zon fel schijnt, kan het laadvermogen oplopen.

's Nachts of bij bewolkt weer laadt de auto niet, tenzij je dit expliciet instelt.

Je stelt een 'vertrektijd' in, bijvoorbeeld de volgende ochtend 7:00 uur. Het systeem berekent dan hoeveel stroom er nodig is en plant de laadsessies in op de momenten dat er zon wordt verwacht. Zo ben je altijd op tijd vertrokken met een volle accu, geladen door de zon. Hiervoor zijn speciale apps of softwareplatforms nodig, zoals die van je laadpaalfabrikant of een aparte energiemanager.

Deze koppelen alle apparaten en data aan elkaar. Voorbeelden zijn systemen van Easee, Zaptec of slimme energiemanagers zoals Home Assistant.

De wetenschap erachter

Het principe is gebaseerd op het optimaliseren van lokale energiebalans. Je zonnepanelen produceren gelijkstroom (DC), die wordt omgezet naar wisselstroom (AC) voor gebruik in huis.

Een elektrische auto kan zowel AC als DC laden, afhankelijk van de lader. Bij slim laden met zonnepanelen wordt de stroom direct vanuit de omvormer (of via de thuisaccu) naar de auto geleid, met minimale verliezen. Het rendement van zo'n directe keten kan oplopen tot boven de 90%.

Dat is veel efficiënter dan stroom eerst terugleveren aan het net en later weer inkopen, zeker als je je verbruik afstemt op je opwek.

De kern is het voorkomen van 'piekmomenten' waarop je zowel van het net trekt als teruglevert. Door de auto als flexibele buffer te gebruiken, vang je de variabele zonne-opbrengst op. Dit heet 'peak shaving' en ontlast ook het elektriciteitsnet.

De wet van behoud van energie geldt natuurlijk: de zon levert de energie, de auto verbruikt die. De slimme sturing zorgt ervoor dat deze energiestroom zo direct en ongehinderd mogelijk verloopt, met zo min mogelijk omzettingen en netverliezen.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is een enorme besparing op je energierekening. Je rijdt op gratis zonnestroom, wat de brandstofkosten reduceert tot bijna nul. Daarnaast verhoogt het je eigen verbruik, wat gunstig is met de dalende terugleververgoedingen.

Een ander voordeel is de verduurzaming. Je gebruikt je groene stroom optimaal en vermindert de vraag naar grijze stroom uit het net.

Dit verlaagt je CO2-voetafdruk aanzienlijk. Het systeem verhoogt ook je onafhankelijkheid van energieprijzen en netcongestie.

De nadelen zijn de initiële investering. Je hebt een slimme laadpaal nodig, en mogelijk een energiemanager. De installatie en configuratie zijn complexer dan bij een gewone lader.

Ook vereist het een stabiele internetverbinding voor de aansturing. Een praktisch nadeel is dat laden langer kan duren, omdat het alleen gebeurt wanneer de zon schijnt.

Bij een korte, bewolkte dag laadt je auto mogelijk niet volledig op. Goede planning en een thuisaccu kunnen dit deels ondervangen. De technologie is nog volop in ontwikkeling. Niet alle systemen zijn naadloos compatibel. Het vergt wat uitzoekwerk om de juiste combinatie van zonnepanelen, omvormer, laadpaal en software te vinden die goed samenwerkt.

Voor wie relevant?

Deze oplossing is het meest relevant voor huiseigenaren die al zonnepanelen hebben én een elektrische auto (overwegen). Zij kunnen direct profiteren van de synergie tussen beide systemen. De besparing is het grootst bij een hoog jaarlijks autokilometrage.

Mensen met een thuisaccu hebben extra voordeel. De accu kan zonne-energie opslaan voor gebruik als de zon niet schijnt, bijvoorbeeld om 's avonds de auto te laden.

Dit maakt het systeem nog flexibeler en efficiënter. Ook voor wie zijn energierekening wil verlagen en wil bijdragen aan een stabiel elektriciteitsnet is dit interessant.

Het helpt piekbelasting op het net te verminderen, wat cruciaal is in wijken met veel zonnepanelen en elektrische auto's, en slim energieverbruik kan hierbij een rol spelen. Minder relevant is het voor mensen met weinig rij kilometers of een klein zonnepanelensysteem. De terugverdientijd van de extra investering kan dan lang zijn.

Ook als je auto voornamelijk overdag van huis is, vang je de zonnestroom niet optimaal.

Check altijd de huidige subsidieregelingen en belastingvoordelen. Soms zijn er speciale stimuleringsregelingen voor slimme laadoplossingen of energiemanagementsystemen die de investering aantrekkelijker maken.