Slim laden elektrische auto met zonnepanelen: laadpaal instellen

Wat is het?

Slim laden met zonnepanelen betekent dat je elektrische auto automatisch wordt opgeladen met de overtollige stroom van je eigen dak. Je laadpaal 'praat' met je omvormer en weet precies wanneer er een zonne-overschot is. In plaats van die groene stroom terug te leveren aan het net, laadt hij er direct je auto mee op.

Dit proces wordt ook wel zelfconsumptie-optimalisatie genoemd. Het systeem stuurt de beschikbare zonne-energie zo slim mogelijk aan.

Je verhoogt hiermee het directe gebruik van je eigen opgewekte stroom aanzienlijk.

Hoe werkt het precies?

De basis is een communicerend systeem tussen drie onderdelen: je zonnepanelenomvormer, een slimme energiemeter en een geschikte laadpaal. De omvormer meet continu hoeveel stroom je panelen opwekken.

De slimme meter meet wat je verbruikt en wat je teruglevert. Een centrale 'energiemanager' of de software in de laadpaal zelf analyseert deze data in real-time. Zodra er een overschot aan zonne-energie is, start het laadproces automatisch.

Het systeem past de laadsnelheid dynamisch aan op het beschikbare vermogen. Stel, je wekt 3.000 watt op en je huis verbruikt op dat moment 500 watt.

De benodigde hardware

Dan stuurt het systeem de resterende 2.500 watt naar je auto. Gaat de wasmachine aan? Dan vermindert het systeem tijdelijk de laadsnelheid om teruglevering te voorkomen.

Je hebt een laadpaal nodig die 'load balancing' of 'dynamic load balancing' ondersteunt. Dit is de technische term voor het automatisch verdelen van beschikbaar vermogen.

Niet elke laadpaal kan dit; check dit voor aanschaf. Een energiemanager (zoals een Home Energy Manager) is vaak de 'hersenen' van het systeem.

Deze koppelt alle apparaten en maakt de slimme aansturing mogelijk. Sommige moderne omvormers of laadpalen hebben deze functionaliteit al ingebouwd.

De wetenschap erachter

Het draait om het balanceren van vraag en aanbod op het micro-niveau van je huis. Zonne-energie is variabel: een wolk kan de opbrengst in seconden doen kelderen.

Het systeem moet deze fluctuaties razendsnel kunnen opvangen. Het principe is simpel: energie volgt de weg van de minste weerstand. Zonder sturing vloeit overtollige zonnestroom automatisch het net op.

Met een slimme laadpaal creëer je een extra, aantrekkelijke 'afvoer' voor die stroom: je accu.

Geavanceerde systemen gebruiken ook voorspellingen. Ze kijken naar de weersverwachting en je historische verbruikspatronen. Zo kunnen ze beslissen om de auto iets langzamer te laden, in afwachting van een zonnigere middag.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is financieel: je bespaart flink op je energierekening. Je gebruikt je eigen, gratis zonnestroom optimaal in plaats van die voor een laag teruglevertarief te verkopen.

Daarnaast vergroot je je onafhankelijkheid van het elektriciteitsnet en fluctuerende energieprijzen. Een ander voordeel is de verduurzaming.

Je rijdt letterlijk op de zon, wat je CO2-voetafdruk verkleint. Het systeem ontlast ook het lokale elektriciteitsnet, wat bijdraagt aan de stabiliteit van het energiesysteem. De nadelen zijn de initiële investering.

Je hebt een geschikte laadpaal en mogelijk een energiemanager nodig voor verbruik aanpassen aan opwek. De installatie en configuratie zijn complexer dan bij een standaard laadpaal. Niet elke installateur is hierin gespecialiseerd. Een praktisch nadeel is dat laden afhankelijk wordt van het weer.

Op een bewolkte dag laadt je auto mogelijk niet of heel langzaam.

Voor mensen met een vaste, hoge laadbehoefte (zoals zakelijke rijders) is dit mogelijk een risico.

Voor wie relevant?

Dit is vooral interessant voor eigenaren van zonnepanelen én een elektrische auto. Zeker als je thuiswerkt of je auto overdag aan de lader kan staan voor slim laden.

Dan valt het zonne-overschot namelijk samen met je laadmogelijkheid. Mensen met een dynamisch energiecontract (met uurprijzen) hebben extra baat bij slim laden en bij slim energieverbruik op zonnige uren.

Het systeem kan dan ook laden wanneer de inkoopprijs van stroom het laagst is, naast het zonne-overschot. Heb je een kleinere aansluiting (1x25A) en wil je meerdere grote apparaten tegelijk gebruiken? Dan biedt slim laden uitkomst.

Het voorkomt overbelasting door het beschikbare vermogen eerlijk te verdelen. Voor wie is het minder relevant?

Als je auto altijd 's nachts aan de lader staat, mis je het grootste zonne-overschot van overdag. Of als je dak zo klein is dat er zelden sprake is van een noemenswaardig overschot.