Zonnepanelen besparing met thuiswerken: direct verbruik

Wat is het?

Direct verbruik van je eigen zonnestroom is het principe dat je de elektriciteit die je panelen opwekken, meteen in huis gebruikt.

Thuiswerken creëert hier een unieke kans voor. Je bent overdag thuis wanneer de zon schijnt en je panelen op volle toeren draaien. In plaats van die stroom terug te leveren aan het net, verbruik je hem direct voor je apparatuur. Denk aan je laptop, monitor, verlichting en de koffiemachine.

Deze stroom kost je dan niets extra, want je hebt hem zelf opgewekt. Het is een slimme manier om je eigen energieproductie en -verbruik beter op elkaar af te stemmen. Je besparing wordt zo niet alleen bepaald door de hoeveelheid zon, maar ook door je eigen verbruikspatroon.

Hoe werkt het precies?

Je zonnepanelen wekken gelijkstroom (DC) op, die door een omvormer wordt omgezet naar wisselstroom (AC). Deze wisselstroom gaat naar je meterkast.

Van daaruit wordt het eerst gebruikt door apparaten die op dat moment aan staan.

Als je thuiswerkt, is je verbruik overdag hoger dan wanneer je niet thuis bent. Je computer, beeldscherm en andere randapparatuur vragen continu stroom. Die stroom wordt dan direct uit je eigen zonnepanelen betrokken.

Alleen als je panelen meer produceren dan je op dat moment verbruikt, gaat het overschot het net op. Andersom, als je meer verbruikt dan je panelen opwekken, haal je het tekort automatisch van het net. De meter houdt dit nauwkeurig bij. Door slim te plannen, kun je dit effect versterken.

De rol van de salderingsregeling

Zet de vaatwasser of wasmachine bijvoorbeeld aan tijdens je lunchpauze, wanneer de zon volop schijnt en je thuis bent.

In Nederland kun je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen je verbruik, de salderingsregeling. Toch is direct verbruik financieel interessanter.

Je krijgt voor teruggeleverde stroom namelijk hetzelfde tarief als je betaalt voor afname. Maar als je stroom direct verbruikt, vermijd je ook de energiebelasting en opslag duurzame energie (ODE) over die stroom. Dat levert netto iets meer op dan wanneer je eerst teruglevert en later weer afneemt.

Bovendien is de toekomst van het salderen onzeker. Direct verbruik is een zekere besparing die niet afhankelijk is van politieke besluiten.

De wetenschap erachter

Het elektriciteitsnet werkt als een groot, synchroon systeem. Opwek en verbruik moeten altijd in balans zijn door verbruik aan te passen aan opwek.

Zonnepanelen leveren een variabele bijdrage die afhankelijk is van zoninstraling. De elektriciteitsvraag van huishoudens vertoont een typisch patroon: pieken in de ochtend en avond, en een dal overdag. Thuiswerken verandert dit patroon. Het verhoogt de basisvraag overdag, waardoor er een betere match ontstaat met de zonnestroomproductie.

Deze betere afstemming, ook wel 'load matching' genoemd, verlaagt de belasting op het distributienet. Het voorkomt dat er overdag veel stroom het net op gaat, en 's avonds veel stroom van het net wordt gehaald.

Uit studies blijkt dat het direct eigen verbruik van zonnestroom kan oplopen tot wel 30-50% bij aanwezigheid overdag.

Zonder thuiswerken ligt dit percentage vaak lager, omdat het verbruik dan vooral 's avonds plaatsvindt.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is een hogere financiële besparing. Je verbruikt meer van je 'gratis' zonnestroom, waardoor je energierekening daalt.

Daarnaast ben je minder afhankelijk van toekomstige tariefsveranderingen of het afbouwen van de salderingsregeling.

Een ander voordeel is de verminderde belasting van het elektriciteitsnet. Dit draagt bij aan de stabiliteit van het net en kan op termijn maatschappelijke kosten besparen. Je maakt optimaal gebruik van je eigen investering in zonnepanelen.

Een nadeel is dat de besparing afhankelijk is van je thuiswerksituatie en dagcyclus. Ga je minder thuiswerken, dan daalt ook het directe verbruik. De besparing is daardoor minder vast dan bijvoorbeeld het rendement van de panelen zelf. Een ander potentieel nadeel is dat je in de zomer met een hoog direct verbruik mogelijk minder stroom teruglevert.

Combinatie met een thuisaccu

Dit kan invloed hebben op je salderingsoverzicht, al is het financiële effect daarvan zoals gezegd beperkt.

Een thuisaccu kan dit principe verder optimaliseren. Overige zonnestroom die je niet direct verbruikt, sla je op in plaats van terug te leveren.

Die stroom kun je dan 's avonds gebruiken, waardoor je directe verbruik nog verder toeneemt. Een accu verhoogt de investering, maar kan de besparing op termijn vergroen. Het maakt je bijna onafhankelijk van het net voor je dagelijkse stroombehoefte.

Voor wie relevant?

Deze combinatie is het meest relevant voor mensen die structureel (gedeeltelijk) thuiswerken. Denk aan freelancers, zzp'ers, kenniswerkers en mensen met een vaste thuiswerkdag.

Zij zijn overdag thuis en hebben een continu elektriciteitsverbruik. Ook voor huishoudens met een hoog dagverbruik is het interessant.

Heb je bijvoorbeeld een elektrische auto die je overdag thuis oplaadt, of gebruik je veel apparatuur voor een hobby? Dan profiteer je extra. Het is minder relevant als je bijna nooit thuis bent overdag, of als je zonnepanelen vooral op een locatie hebt die je niet dagelijks gebruikt (zoals een vakantiehuis).

In dat geval lever je bijna alle stroom terug. Overweeg je zonnepanelen? Dan is het verstandig om je eigen verbruiksprofiel te analyseren. Een installateur kan hierbij helpen.

Hoe meer je overdag thuis bent, hoe aantrekkelijker de combinatie wordt. Uiteindelijk draait het om het verlagen van je energiekosten en het verduurzamen van je eigen verbruik.

Thuiswerken biedt een praktische en kosteloze manier om dit te bereiken met je bestaande of toekomstige zonnepanelen, bijvoorbeeld met slim energieverbruik.