Zonnepanelen teruglevering verminderen: meer zelf gebruiken

Wat is het?

Teruglevering verminderen betekent dat je de stroom van je zonnepanelen zoveel mogelijk direct zelf gebruikt in huis. Je stuurt minder overtollige stroom terug naar het elektriciteitsnet.

Dit doe je door je verbruik slim te plannen of door een thuisaccu te installeren.

Het doel is om meer rendement uit je eigen opgewekte energie te halen. De salderingsregeling in Nederland wordt namelijk stap voor stap afgebouwd. Daardoor wordt de vergoeding voor teruglevering steeds lager.

Zelf gebruiken wordt financieel interessanter. Je kunt dit zien als een vorm van energie-onafhankelijkheid. Je bent minder afhankelijk van het net en de fluctuerende energieprijzen. Het is een logische volgende stap na de aanschaf van zonnepanelen.

Hoe werkt het precies?

Er zijn twee hoofdmanieren om je teruglevering te verminderen: gedragsaanpassing en technische oplossingen. Vaak werkt een combinatie van beide het beste.

Gedragsaanpassing en slimme apparaten

Je kunt je energieverbruik verschuiven naar de uren dat de zon schijnt. Zet de wasmachine, vaatwasser of droger aan rond het middaguur. Gebruik een slimme stekker of een apparaat met een ingebouwde timer om dit automatisch te regelen.

Een slimme energiemanager of home energy management system (HEMS) kan dit proces automatiseren.

Thuisaccu als buffer

Dit systeem meet de opbrengst van je panelen en stuurt apparaten aan wanneer er een overschot is. Zo verbruik je stroom op het moment dat deze gratis wordt opgewekt. Een thuisaccu, of thuisbatterij, slaat de overtollige zonne-energie op voor later gebruik.

Overdag laden de zonnepanelen de accu op. 's Avonds, wanneer de zon niet schijnt maar jij wel stroom verbruikt, ontladt de accu en voorziet je huis van energie.

De accu werkt als een tussenstation tussen je panelen en het net.

Je kunt de opgeslagen energie ook bewaren voor perioden met weinig zon, zoals in de winter. De accucapaciteit bepaalt hoeveel stroom je kunt opslaan. De installatie gebeurt door een specialist. De accu wordt aangesloten op je omvormer en het elektriciteitspaneel. Vaak is een aparte omvormer nodig, tenzij je kiest voor een hybride omvormer die alles in één regelt.

De wetenschap erachter

De basis is simpel: zonnepanelen wekken gelijkstroom (DC) op. Je huishoudelijke apparaten gebruiken wisselstroom (AC). Zelfverbruik verhogen kan je helpen om meer van je opgewekte stroom direct te gebruiken.

De omvatter zet DC om naar AC. Dit gebeurt real-time, direct na opwekking.

Zonder opslag of verbruik gaat de overtollige AC-stroom het net op. Door direct te verbruiken of op te slaan, onderbreek je dit proces. Je voorkomt dat de energie "weglekt" naar het net tegen een lage vergoeding. Een thuisaccu slaat energie op als chemische energie in lithium-ion cellen.

Het laad- en ontlaadproces heeft een zeker rendement, meestal tussen de 90-95%.

Dit betekent dat je een klein deel verliest aan warmte. De technologie wordt steeds efficiënter. De sturing van een HEMS is gebaseerd op algoritmes.

Het systeem voorspelt op basis van weersverwachtingen en historisch verbruik wanneer er een overschot of tekort zal zijn, en het verbruik aanpassen aan opwek. Het neemt dan automatisch beslissingen om apparaten in of uit te schakelen.

Voordelen en nadelen

De keuze voor minder teruglevering heeft duidelijke voor- en nadelen. Het is geen oplossing die voor iedereen even gunstig uitpakt.

Voordelen

Je bespaart direct op je energierekening. Zelf verbruikte stroom kost je niets extra, terwijl teruggeleverde stroom steeds minder oplevert. Je rendement op de investering in zonnepanelen stijgt.

Je wordt onafhankelijker van energieleveranciers en prijsschommelingen. Met een accu heb je ook stroom tijdens een korte netstoring.

Het is een duurzame keuze die bijdraagt aan een stabielere energievoorziening. Het vermindert de belasting van het elektriciteitsnet door slim energieverbruik. Overbelasting door massale teruglevering op zonnige dagen wordt zo voorkomen.

Nadelen

Je draagt bij aan een efficiënter energiesysteem. De initiële investering is hoog, zeker voor een thuisaccu.

De terugverdientijd kan lang zijn, afhankelijk van je verbruikspatroon en de toekomstige stroomprijzen.

Een accu neemt ruimte in beslag en heeft een beperkte levensduur (meestal 10-15 jaar). De productie van accu's heeft ook een milieu-impact, al wordt dit gecompenseerd door de verhoogde zelfconsumptie. Volledig zelfvoorzienend zijn is zelden haalbaar. In de winter wek je weinig op en verbruik je veel. Je blijft dus altijd een aansluiting op het net nodig hebben.

Voor wie relevant?

Deze strategie is het meest relevant voor eigenaren van zonnepanelen die een groot deel van hun opgewekte stroom terugleveren. Als je overdag weinig thuis bent en weinig verbruikt, is je teruglevering hoog. Huishoudens met een hoog dagverbruik, bijvoorbeeld door thuiswerken of een elektrische auto die overdag kan laden, hebben al een hoge zelfconsumptie.

Voor hen is een accu minder noodzakelijk, maar een HEMS kan nog steeds interessant zijn.

Mensen die waarde hechten aan energieonafhankelijkheid en voorbereid willen zijn op de toekomst, zijn de ideale doelgroep. De afbouw van de salderingsregeling maakt het voor iedereen met panelen relevant om over zelfconsumptie na te denken.

Wie investeert in een hybride omvormer bij de installatie van nieuwe panelen, maakt de weg vrij voor een latere accu. Dit is een toekomstbestendige keuze. Laat je altijd adviseren door een erkende installateur over de beste oplossing voor jouw situatie.