Zonnepanelen in de regen: produceren ze echt niks?
Wat is het?
Je kent het beeld: een grijze, druilerige dag en je vraagt je af of je zonnepanelen wel iets opleveren. Het is een veelgehoorde mythe dat zonnepanelen alleen werken bij volle zon.
De realiteit is anders. Zonnepanelen produceren ook stroom als het bewolkt of regentachtig is, alleen minder. Het gaat om diffuus licht, het licht dat door de wolken wordt verstrooid en alsnog het paneel bereikt.
Dus nee, ze produceren niet 'niks'. In Nederland, met onze wisselvallige weersomstandigheden, is dit een cruciaal inzicht.
De totale jaaropbrengst is een optelsom van zonnige én bewolkte dagen. Moderne panelen zijn steeds beter in staat om ook uit dat diffuse licht energie te halen. Het systeem schakelt zichzelf niet uit bij de eerste regendruppel.
Hoe werkt het precies?
Een zonnepaneel zet licht om in elektriciteit via fotovoltaïsche cellen, meestal gemaakt van silicium. Deze cellen reageren op het hele spectrum van zichtbaar licht, niet alleen op direct zonlicht.
De rol van de omvormer
Wanneer fotonen (lichtdeeltjes) op de cel terechtkomen, brengen ze elektronen in beweging en ontstaat er een elektrische stroom. De gelijkstroom die de panelen produceren, wordt door een omvormer omgezet in wisselstroom voor gebruik in huis. Deze omvormer is slim.
Invloed van de intensiteit
Hij zoekt constant naar het maximale vermogen dat de panelen op dat moment kunnen leveren, ook op een bewolkte dag.
Zodra er voldoende spanning is, start hij met omzetten. Het vermogen van een paneel wordt uitgedrukt in Wattpiek (Wp). Dit is het maximale vermogen onder ideale, standaardtestomstandigheden (volle zon, 25°C). Op een bewolkte dag kan de opbrengst dalen naar 10-30% van dit piekvermogen. Een regenbui kan dit tijdelijk nog verder verlagen, maar volledig nul wordt het zelden.
De wetenschap erachter
De technologie in zonnecellen is continu in ontwikkeling. Voor de Nederlandse markt zijn er specifieke eigenschappen belangrijk, zoals prestaties in de winter.
Diffuus licht en efficiëntie
Nieuwere celtechnologieën, zoals PERC (Passivated Emitter and Rear Cell), zijn effectiever bij het opvangen van diffuus licht en presteren beter bij lagere lichtintensiteiten.
Temperatuurvoordeel
Ze hebben een betere interne reflectie, waardoor meer lichtdeeltjes alsnog worden omgezet in stroom. Een onverwacht voordeel van een regenachtige dag: de temperatuur is lager. Zonnepanelen werken efficiënter bij koeler weer.
De data bewijst het
De opbrengst per ontvangen hoeveelheid licht kan op een frisse, bewolkte dag dus zelfs iets hoger zijn dan op een hete, zonnige dag waarbij de panelen oververhit raken. Monitoringssystemen van zonnepanelen tonen aan dat er zelfs op zwaar bewolkte dagen een meetbare productie is. De jaarlijkse opbrengstverdeling laat zien dat Nederlandse daken, ondanks het weer, een zeer rendabele investering kunnen zijn.
Voordelen en nadelen
Een realistische blik op de prestaties bij slecht weer, zoals de opbrengst bij bewolking, helpt bij het stellen van de juiste verwachtingen.
Voordelen
- Je blijft produceren: Het grootste voordeel is dat je systeem niet stilvalt. Elke kilowattuur telt mee voor je jaaropbrengst en besparing.
- Zelfreinigend effect: Regen spoelt stof, pollen en vuil van je panelen, wat op de lange termijn de efficiëntie ten goede komt.
- Betere temperatuurregeling: Koelere omstandigheden zorgen voor optimale werking van de elektronica en cellen.
- Stabielere energieproductie: Op dagen met afwisseling van zon en wolken kan de productie minder pieken en dalen vertonen, wat soms gunstig is voor het elektriciteitsnet.
Nadelen
- Lagere directe opbrengst: Op het moment zelf leveren de panelen aanzienlijk minder stroom dan op een zonnige dag. Je bent dan meer afhankelijk van het net of een thuisaccu.
- Impact op terugverdientijd: De totale jaaropbrengst in Nederland is lager dan in zonnigere landen, wat de terugverdientijd iets langer maakt. Subsidies en saldering compenseren dit grotendeels.
- Minder voorspelbaar: De productie is sterker weersafhankelijk, waardoor je minder goed kunt plannen wanneer je zelfvoorzienend bent.
Voor wie relevant?
Dit onderwerp is relevant voor iedereen die zonnepanelen overweegt of al heeft in Nederland.
Huidige eigenaren
Als je al panelen hebt, helpt deze kennis om je opbrengstrealistisch te beoordelen. Je kunt zien dat ook op grijze dagen je meter terugloopt, wat de motivatie hoog houdt. Het is ook relevant voor het onderhoud; je weet dat regen een natuurlijke schoonmaakbeurt geeft. Als je een offerte aanvraagt, kun je nu beter de geschatte jaaropbrengst interpreteren.
Toekomstige kopers
Vraag de installateur naar de prestaties bij diffuus licht en de specificaties van de voorgestelde panelen (zoals de temperatuurcoëfficiënt). Dit helpt bij het vergelijken van aanbieders.
Iedereen met een thuisaccu
Voor wie een thuisaccu overweegt, is dit extra relevant. Op een bewolkte dag laadt de accu langzamer op.
Het geeft een realistisch beeld van wanneer je zelf opgeslagen stroom kunt gebruiken en wanneer je toch van het net moet afnemen. Het helpt bij het dimensioneren van de accucapaciteit. De combinatie van zonnepanelen en een thuisaccu wordt steeds interessanter, ook gezien de toekomstige aanpassing van de salderingsregeling. Begrijpen hoe je panelen presteren, ook bij hoge temperaturen, is de eerste stap naar een optimaal en toekomstbestendig thuisenergiesysteem.