Zonnepanelen in de winter: zijn ze dan nutteloos?
Wat is het?
De mythe dat zonnepanelen in de winter compleet nutteloos zijn, klopt niet.
Ze wekken het hele jaar door stroom op, ook op bewolkte dagen. Het vermogen neemt alleen af door kortere dagen en een lagere zonnestand. De opbrengst in december kan zo'n 70-80% lager zijn dan in juni. Toch leveren ze nog altijd een significante bijdrage aan je energieverbruik. Het is een kwestie van verwachtingen bijstellen.
Hoe werkt het precies?
Zonnepanelen zetten licht om in elektriciteit, niet warmte. Koud winterweer kan zelfs gunstig zijn, omdat panelen efficiënter werken bij lagere temperaturen.
Het gaat puur om de hoeveelheid invallend licht. De zonnestand in de winter is lager, waardoor het licht een dikkere laag atmosfeer passeert.
Dit verzwakt de intensiteit. Een schone sneeuwlaag kan licht weerkaatsen en de opbrengst zelfs tijdelijk verhogen. Met een thuisaccu kun je de opgewekte winterstroom opslaan voor gebruik in de avond. Zo maximaliseer je je eigen verbruik en ben je minder afhankelijk van het net. De combinatie wordt steeds interessanter.
De wetenschap erachter
Zonnepanelen bevatten fotovoltaïsche cellen, meestal van silicium. Wanneer fotonen (lichtdeeltjes) op de cel botsen, brengen ze elektronen in beweging, wat ook geldt voor zonnepanelen in de regen.
Dit creëert een elektrische stroom. De efficiëntie hangt af van de lichtintensiteit (instraling) en de hoek waaronder het licht invalt. In de winter is de zonhoek ongunstiger en is de totale instraling per dag lager, wat invloed heeft op je contract en salderen.
Dit verklaart de lagere opbrengst. Temperatuur speelt ook een rol.
Hoge temperaturen verminderen de spanning van de cel, waardoor het rendement daalt.
De koude winterlucht houdt de panelen op een optimale werktemperatuur.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Jaarrond besparing: Je verlaagt je energierekening ook in de winter, zij het minder extreem. Elke opgewekte kWh is er één die je niet hoeft te kopen.
- Terugleververgoeding: Overtollige stroom lever je terug aan het net en krijg je (deels) vergoed. Dit saldo wordt verrekend op je jaarafrekening.
- Verhoogd zelfverbruik: Met een thuisaccu kun je de winterse zonnestroom 's avonds gebruiken. Dit verlaagt je afname van het dure piekstroomtarief.
- Subsidie & btw-teruggave: De ISDE-subsidie voor thuisaccu's en de mogelijkheid tot btw-teruggave op aanschaf verbeteren het financiële plaatje.
Nadelen
- Verminderde opbrengst: De productie is aanzienlijk lager, waardoor je meer stroom moet inkopen. Dit is een feit dat je moet accepteren.
- Investeringskosten: De initiële aanschafprijs blijft hoog, ook al verdient het systeem zichzelf terug. De terugverdientijd wordt in de winter niet korter.
- Sneeuwval: Een dik pak sneeuw legt de productie volledig stil. Het is raadzaam om panelen voorzichtig schoon te maken, maar dit is niet zonder risico.
- Vereist realistische verwachtingen: Je moet niet verwachten dat je in december volledig zelfvoorzienend bent. Het systeem werkt op jaarbasis.
Voor wie relevant?
Deze informatie is relevant voor iedereen die overweegt zonnepanelen te nemen of ze al heeft. Het helpt bij het stellen van realistische verwachtingen over de jaarrond opbrengst.
Vooral in het Nederlandse klimaat met zijn bewolkte winters. Huishoudens met een hoog elektriciteitsverbruik in de avond hebben veel baat bij een combinatie met een thuisaccu. Zo benut je de winterse opbrengst optimaal.
Dit verhoogt je energieonafhankelijkheid. Ook voor bedrijven met een groot dakoppervlak zijn zonnepanelen het hele jaar door rendabel in 2026.
De salderingsregeling en eventuele SDE++ subsidie maken de businesscase ook in de winter interessant. Het is een lantermijninvestering. Tenslotte is het voor milieu-bewuste consumenten goed te weten dat elke kWh zonnestroom, ook in december, bijdraagt aan de reductie van CO₂-uitstoot. Het systeem draagt het hele jaar bij aan een duurzamer Nederland.