Zonnepanelen salderingsregeling afbouw: planning en gevolgen
Wat is het?
De salderingsregeling is een Nederlandse subsidieregeling voor eigenaren van zonnepanelen. Je mag de stroom die je zelf opwekt en teruglevert aan het net, wegstrepen tegen de stroom die je van je energieleverancier afneemt.
Huidige situatie
Dit heet salderen en het levert je een flinke besparing op. Op dit moment kun je 100% van je teruggeleverde stroom salderen.
Toekomstige situatie
Lever je op een zonnige dag meer stroom terug dan je 's nachts verbruikt? Dan betaal je over die netto-afname geen energiebelasting en leverancierskosten. Dit maakt zonnepanelen financieel erg aantrekkelijk.
De overheid heeft besloten de regeling geleidelijk af te bouwen. Vanaf 2025 wordt het percentage dat je mag salderen elk jaar verlaagd. In 2031 is de salderingsregeling helemaal verdwenen. Je krijgt dan alleen nog een vergoeding voor de teruggeleverde stroom.
Hoe werkt het precies?
Bij je jaarafrekening kijkt de energieleverancier naar je totale verbruik en je totale teruglevering.
Berekening voorbeeld
Over het verschil, je netto-afname, betaal je de normale tarieven. De teruggave van energiebelasting verloopt automatisch via je leverancier. Stel, je verbruikt 3000 kWh en levert 2500 kWh terug.
Hoe verandert dit?
Je betaalt dan alleen voor de 500 kWh die je netto hebt afgenomen. De belasting over die 2500 kWh teruglevering krijg je dus volledig terug.
De terugleververgoeding
Vanaf 2025 mag je bijvoorbeeld nog maar 64% salderen. In ons voorbeeld zou je dan over 2500 kWh x 0,64 = 1600 kWh de belastingteruggave krijgen.
Over de resterende 900 kWh teruglevering krijg je een lagere, door de leverancier vastgestelde vergoeding. Wat je niet meer mag salderen, krijg je als een terugleververgoeding. Deze vergoeding is niet wettelijk vastgelegd. Energieleveranciers bepalen dit tarief zelf, wat kan leiden tot grote verschillen tussen aanbieders.
De wetenschap erachter
De salderingsregeling is een financiële en juridische constructie, geen natuurkundig principe. De fysieke stroom die je opwekt, vloeit direct je huis in of het openbare net op.
Het elektriciteitsnet
Het 'wegstrepen' gebeurt puur op de energiemeter en de jaarrekening, en de energiebelasting speelt hierbij een rol. Je zonnepanelen leveren gelijkstroom (DC).
Impact op het net
Een omvormer zet dit om in wisselstroom (AC), geschikt voor je huis en het net. Als je meer produceert dan je verbruikt, draait je meter terug. Het net functioneert als een virtuele accu. Op wijkniveau zorgt massale teruglevering voor spanningsdruk.
Transformatorhuisjes zijn hier niet altijd op berekend. De afbouw van salderen en een betere prikkel voor eigen opslag (thuisaccu's) kunnen deze druk helpen verminderen.
Voordelen en nadelen
De huidige salderingsregeling heeft duidelijke pluspunten, maar ook kritiekpunten die de afbouw hebben versneld.
Voordelen van de huidige regeling
- Sterke financiële prikkel: Het rendement op zonnepanelen is hoog en duidelijk, wat de investering aantrekkelijk maakt.
- Eenvoudig en transparant: Je hoeft geen complexe contracten af te sluiten voor je teruglevering.
- Bevordert duurzaamheid: Het heeft gezorgd voor een enorme groei van het aantal zonnepanelen in Nederland.
Nadelen en kritiek
- Kosten voor netbeheer: De teruggave van belasting kost de schatkist geld, dat door andere belastingbetalers wordt opgebracht.
- Onvoldoende prikkel voor opslag: Waarom een dure thuisaccu kopen als je alles gratis op het net mag 'opslaan'?
- Verstoring van de energiemarkt: Het maakt de echte waarde van stroom op een zonnig moment onzichtbaar.
Gevolgen van de afbouw
De terugverdientijd van zonnepanelen wordt langer. De financiële zekerheid verdwijnt, omdat je afhankelijk wordt van de terugleververgoeding van je leverancier, volgens de wettelijke regels. Dit maakt de keuze voor een leverancier en eventueel een thuisaccu belangrijker.
Voor wie relevant?
Deze verandering raakt verschillende groepen op verschillende manieren. Je moet je financiële planning aanpassen.
Huidige eigenaren van zonnepanelen
Het is verstandig om nu alvast te kijken naar energiecontracten met een goede terugleververgoeding. Overweeg of een thuisaccu of een dynamisch energiecontract bij je past. De terugverdientijd wordt langer, maar zonnepanelen blijven een goede investering.
Mensen die zonnepanelen overwegen
Je bespaart immers nog steeds op je eigen verbruik. Bereken je rendement met de toekomstige, lagere saldering.
Bewoners van appartementen of huurders
Voor collectieve projecten (postcoderoosregeling) verandert er ook het een en ander. De salderingsregeling geldt alleen voor eigen aansluitingen.
Iedereen met een energierekening
Voor deze groepen zijn andere subsidieregelingen van belang. De afbouw beïnvloedt de energiemarkt en de nettarieven voor iedereen. Het kan op termijn leiden tot een eerlijker verdeling van de netwerkkosten. De discussie over de betaalbaarheid van de energietransitie raakt ons allemaal.