Zonnepanelen opbrengst op lange dagen: juni en juli
Wat is het?
De zonnepanelenopbrengst op lange dagen verwijst naar de elektriciteitsproductie van jouw installatie tijdens de zomermaanden, met name juni en juli. In deze periode staan de dagen op hun langst en bereikt de zon haar hoogste punt aan de hemel.
Dit zorgt voor aanzienlijk meer zonuren en intensere instraling op je dak.
Voor Nederlandse daken betekent dit dat juni en juli statistisch gezien de topmaanden zijn voor zonne-energie. Je panelen werken langer per dag en met maximale kracht. Dit resulteert in een veelvoud van de opbrengst die je in december of januari realiseert.
Het is een natuurlijk fenomeen dat direct gekoppeld is aan de stand van de aarde ten opzichte van de zon. Het vormt de basis voor de seizoensgebonden spreiding van je jaaropbrengst en is cruciaal voor een rendabele installatie.
Hoe werkt het precies?
Langere daglichtperiode
Eind juni kan de zon in Nederland meer dan 16 uur boven de horizon staan. Je panelen beginnen daarom al vroeg in de ochtend met opwekken en stoppen laat in de avond.
De effectieve productietijd is bijna twee keer zo lang als in de winter.
Impact van weersomstandigheden
De zon beschrijft ook een veel hogere boog aan de hemel. Hierdoor valt het zonlicht onder een steilere hoek op je panelen. De energie-intensiteit per vierkante meter is hierdoor maximaal, wat de opbrengst per uur verhoogt.
De Nederlandse zomer brengt naast zon ook wolken en buien. Een zwaar bewolkte dag kan de opbrengst met meer dan 75% verminderen. Toch wegen de vele lange, zonnige dagen ruimschoots op tegen deze mindere momenten. Hoge zomertemperaturen hebben een verrassend nadelig effect.
De rol van je installatie
Zonnepanelen verliezen bij temperaturen boven de 25°C ongeveer 0,4% rendement per extra graad.
Een koel, zonnig juni-dagje is daarom productiever dan een bloedhete julidag. De hellingshoek van je panelen is optimaal wanneer deze gelijk is aan de breedtegraad van je locatie (ongeveer 52° in Nederland).
Voor een vaste installatie is dit een compromis voor het hele jaar. Voor maximale zomeropbrengst zou een lagere hoek (rond 35°) beter zijn. Ook de oriëntatie is bepalend.
Op het zuiden gerichte panelen vangen de meeste directe straling. Panelen op het oosten of westen profiteren meer van de lage ochtend- of avondzon, maar hebben een lagere piekopbrengst op het middaguur.
De wetenschap erachter
De zonnewendes en de stand van de aarde
De langste dag (rond 21 juni) is een direct gevolg van de axiale stand van de aarde.
De noordpool helt dan maximaal naar de zon toe. Dit zorgt op het noordelijk halfrond voor de maximale hoeveelheid daglicht en de hoogste zonnestand. De zonnestralen leggen dan de kortste weg door de atmosfeer af.
Zonhoogte en instralingsintensiteit
Minder lucht betekent minder verstrooiing en absorptie van zonne-energie. Er bereikt dus een groter percentage van de buitenatmosferische straling het aardoppervlak.
De instraling wordt gemeten in Watt per vierkante meter (W/m²). Op een heldere zomermiddag kan dit in Nederland waarden bereiken van boven de 1000 W/m².
Temperatuurcoëfficiënt
In de winter is dit zelden meer dan 300 W/m². De fotovoltaïsche cellen in je panelen zetten deze lichtenergie direct om in gelijkstroom. De efficiëntie van deze omzetting is het hoogst bij een hoge, directe lichtinval, zoals op een zomerse middag. De prestatie van zonnecellen wordt negatief beïnvloed door warmte.
De elektronen in het materiaal raken verhit, wat de spanning (Vmp) doet dalen. Dit is de reden dat de opbrengst op een heet middaguur lager kan zijn dan op een koelere, zonnige ochtend, ook tijdens de korte dagen in december en januari.
Deze temperatuurgevoeligheid wordt uitgedrukt in een percentage per graad Celsius. Monokristallijne panelen hebben over het algemeen een iets gunstigere (minder negatieve) coëfficiënt dan goedkopere dunne-filmpanelen.
Voordelen en nadelen
De voordelen van lange zomerdagen
Het grootste voordeel is de enorme productiepiek. In een goede zomermaand kun je meer dan 150 kWh per kWp geïnstalleerd vermogen opwekken. Dit vormt de financiële motor van je installatie en bepaalt je jaarlijkse besparing.
Je profiteert optimaal van de salderingsregeling. Overproductie die je teruglevert aan het net, wordt volledig verrekend met je verbruik in de winter.
De zomeropbrengst "betaalt" zo je winterverbruik. De lange avonden bieden ook praktisch voordeel.
De nadelen en uitdagingen
Je kunt apparaten zoals de wasmachine of vaatwasser direct laten draaien op je eigen zonnestroom, wat je zelfconsumptie verhoogt. Een teveel aan opgewekte stroom kan een probleem worden. Als je verbruik laag is en je geen thuisaccu hebt, lever je deze stroom terug tegen het lage teruglevertarief.
De financiële waarde is dan lager dan wanneer je het zelf verbruikt.
Hoge temperaturen, zoals eerder genoemd, tasten de efficiëntie aan. Daarnaast is er in de zomer een groter risico op schaduw van bomen met vol bladerdak, wat de opbrengst lokaal kan verminderen. De zomeropbrengst kan een vertekend beeld geven. Het is belangrijk om niet alleen op de zomermaanden te focussen, maar het hele jaarrendement te bekijken. Een installatie die geoptimaliseerd is voor de zomer, presteert vaak minder in de winter.
Voor wie relevant?
Voor de eigenaar van zonnepanelen
Als je al panelen hebt, is deze kennis essentieel om je opbrengst te begrijpen en te maximaliseer. Je kunt je verbruikspatroon aanpassen door energie-intensieve taken naar zonnige middagen te verschuiven.
Het helpt je ook om de prestaties van je installatie te monitoren. Verwacht je een bepaalde zomeropbrengst op basis van de specificaties? Dan kun je zien of je installatie optimaal functioneert, zelfs in de slechtste maand voor zonnepanelen.
Voor de potentiële koper
Als je zonnepanelen overweegt, is dit cruciale informatie voor je businesscase. De zomeropbrengst bepaalt voor een groot deel de financiële terugverdientijd.
Vraag installateurs om een opbrengstberekening per maand, niet alleen een jaartotaal. Je kunt hiermee ook beter bepalen welk vermogen (aantal panelen) je nodig hebt. Een installatie die in de winter net te weinig opwekt, kan in de zomer ruim voldoende produceren om te salderen.
Voor de bezitter van een thuisaccu
Een thuisaccu wordt extra relevant in de zomer, wanneer de opbrengst van zonnepanelen piekt. Je kunt de overdag opgewekte, overtollige stroom opslaan en 's avonds gebruiken wanneer de zon niet schijnt.
Dit verhoogt je zelfconsumptie aanzienlijk en vermindert je afhankelijkheid van het net.
Het optimaliseert het rendement van je totale systeem. In plaats van stroom tegen een laag tarief terug te leveren, bespaar je op de duurdere avondstroom van je energieleverancier. De combinatie zonnepanelen + accu is het krachtigst op lange zomerdagen.