Zonnepanelen na salderen: zelfverbruik wordt belangrijker

Wat is het?

De salderingsregeling is de financiële basis geweest voor veel zonnepaneelbezitters. Je leverde overt stroom terug aan het net en kreeg daarvoor dezelfde prijs als wat je betaalde.

Deze regeling wordt echter afgebouwd. Vanaf 2025 wordt het salderen stap voor stap afgebouwd, om in 2031 volledig te verdwijnen.

Dit betekent dat de teruggeleverde stroom steeds minder waard wordt. De energiemaatschappij gaat je een lagere vergoeding geven, de zogenaamde terugleververgoeding. Het financiële voordeel van simpelweg alles terugleveren neemt daardoor snel af. Het nieuwe sleutelwoord wordt daarom zelfverbruik.

Dit is het percentage van de stroom dat je zelf direct gebruikt op het moment dat je zonnepanelen het opwekken.

Hoe hoger je zelfverbruik, hoe minder stroom je tegen een lage vergoeding teruglevert en hoe minder dure stroom je van het net moet kopen.

Hoe werkt het precies?

Met een standaard zonne-installatie is je zelfverbruik vaak beperkt tot zo'n 20-30%.

De piekproductie van je panelen valt rond het middaguur, wanneer veel mensen niet thuis zijn. Die stroom lever je dus automatisch terug. Om je zelfverbruik te verhogen, moet je je verbruik verschuiven naar de opwekmomenten. Dit heet load shifting.

Je kunt bijvoorbeeld de vaatwasser, wasmachine of droger programmeren om overdag te draaien. Slimme stekkers en een thuisbatterij helpen hierbij.

Een thuisaccu is de meest directe manier. Je slaat de overtollige zonnestroom overdag op in de batterij en gebruikt die 's avonds of 's nachts.

Zo voorkom je dat je die stroom voor een laag tarief moet terugleveren en daarna dure stroom moet inkopen. Het rendement van zo'n accu wordt nu dus veel belangrijker.

De wetenschap erachter

Het elektriciteitsnet is een complex systeem dat in balans moet blijven. Te veel teruglevering op zonnige dagen kan lokale netproblemen veroorzaken, zoals spanningsverhoging.

Netbeheerders moeten dan investeren in verzwaren. De afbouw van salderen is ook een manier om deze druk op het net te verminderen en burgers te stimuleren hun eigen verbruik te managen. De kern van de technologische oplossing zit in energie-omvormers en energiemanagementsystemen (EMS).

Moderne omvormers zijn niet alleen maar DC-naar-AC-converters. Ze communiceren met het thuisnet, de accu en slimme apparaten.

Het EMS is de 'hersenen' die beslist: gebruik ik de stroom nu, sla ik hem op of lever ik hem terug?

Batterijtechnologie, vooral lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4), wordt efficiënter en goedkoper. De wetenschap richt zich op het verhogen van de energiedichtheid, het verlengen van de levensduur (cycli) en het verbeteren van de veiligheid. Deze vooruitgang maakt thuisopslag economisch steeds haalbaarder.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is een lagere energierekening. Door meer zelf te gebruiken, bespaar je direct op je inkoopkosten. Je wordt minder afhankelijk van fluctuerende energieprijzen en de grillen van de energiemaatschappij.

Het vergroot je energie-onafhankelijkheid. Een ander voordeel is dat je bijdraagt aan een stabieler elektriciteitsnet.

Door je pieken af te vlakken, help je de netbeheerder. Bovendien maak je optimaal gebruik van je eigen installatie, wat de terugverdientijd kan verbeteren, zeker op de lange termijn zonder salderen.

De nadelen zijn de initiële investering. Een thuisaccu of slim energiemanagementsysteem, zoals thuisaccu met slim net, kost geld. De terugverdientijd van een accu is op dit moment vaak nog langer dan die van de panelen zelf.

Daarnaast vereist het meer planning en bewustzijn van je eigen verbruikspatroon. Een praktisch nadeel kan de complexiteit zijn.

Je hebt een goed ontworpen systeem en mogelijk aanpassingen in je meterkast nodig. Niet elke installateur is hier even ervaren mee. Kies daarom voor een specialist in zonnepanelen met accu.

Voor wie relevant?

Deze trend is het meest relevant voor nieuwe kopers van zonnepanelen. Zij installeren direct een systeem dat is voorbereid op de toekomst, met een omvormer die klaar is voor accu-aansluiting en mogelijk al een thuisbatterij.

Ook voor bestaande eigenaren van zonnepanelen wordt het interessant. Zij kunnen hun bestaande installatie uitbreiden met een accu of slimme stekkers om hun zelfverbruik te verhogen.

Laat je wel goed adviseren over de compatibiliteit. Huishoudens met een hoog elektriciteitsverbruik of een elektrische auto hebben het meeste baat bij een hoog zelfverbruik. Zij kunnen de opgewekte stroom direct nuttig inzetten.

Voor kleine verbruikers kan de investering in een accu nog minder snel renderen. Uiteindelijk raakt het iedereen met zonnepanelen. De salderingsregeling verdwijnt. Door nu na te denken over zelfverbruik, maak je jezelf minder kwetsbaar voor de veranderingen en haal je het maximale uit je duurzame investering.