Zonnepanelen en geluid: produceren ze overlast?

Wat is het?

Als je zonnepanelen overweegt, vraag je je misschien af of ze geluid maken.

Het korte antwoord is: de zonnepanelen zelf zijn volledig stil. Ze hebben geen bewegende onderdelen die lawaai produceren. Het eventuele geluid komt van de randapparatuur, zoals de omvormer. Een omvormer zet de gelijkstroom van de panelen om in wisselstroom voor je huis.

Deze apparaten bevatten elektronica en soms een ventilator voor koeling. Die ventilator is de voornaamste bron van potentieel geluid.

De intensiteit verschilt per type en merk omvormer. Daarnaast kan er een zacht brommend of zoemend geluid hoorbaar zijn.

Dit komt door elektromagnetische trillingen in de transformatoren of spoelen binnen de omvormer. Dit is meestal minimaal en wordt door de meeste mensen niet als storend ervaren.

Hoe werkt het precies?

Het geluidsproductieproces begint bij de omvormer. Wanneer de zon schijnt en de panelen stroom opwekken, werkt de omvormer op volle capaciteit.

Hierbij warmt de elektronica op, net als een computer of televisie. Om oververhitting te voorkomen, beschikken veel omvormers over een actief koelsysteem. Dit is vaak een kleine ventilator die automatisch aanslaat wanneer een bepaalde temperatuur wordt bereikt.

De ventilator draait sneller en produceert meer geluid naarmate de omvormer warmer wordt.

Bij een zonnige, warme dag draait de ventilator dus vaker en harder. 's Nachts of bij bewolkt weer is het apparaat koeler en blijft het stil. Het geluid is daarom niet constant, maar variabel en direct gekoppeld aan de zonopbrengst, evenals straling en EMV.

De wetenschap erachter

Geluid wordt gemeten in decibel (dB). Een stille omgeving is ongeveer 30 dB.

Een koelkast produceert zo'n 40 dB. De meeste moderne omvormers hebben een geluidsproductie tussen de 25 en 45 dB op korte afstand (1 meter).

Het type geluid is ook belangrijk. Een lage, constante brom (laagfrequent) wordt sneller als hinderlijk ervaren dan een hoger, wisselend geluid. De ventilator produceert vooral een hoger, aerodynamisch geluid.

De elektromagnetische brom is lager van toon. De installatieplaats bepaalt uiteindelijk of je er last van hebt.

Een omvormer in een afgesloten technische ruimte of garage zal je in huis nauwelijks horen. Plaatsing op een zolderkamer of tegen een dunne scheidingswand kan de geluidsoverlast vergroten.

Voordelen en nadelen

Voordelen van moderne systemen

• Stille technologie: De nieuwste generatie omvormers, zoals micro-omvormers of optimizers, zijn vaak stiller of zelfs geluidloos omdat ze geen grote centrale ventilator nodig hebben.
• Geen bewegende delen: Zonnepanelen zelf hebben geen slijtende, geluidmakende onderdelen, wat bijdraagt aan hun lange levensduur.
• Subsidiepotentieel: Stille systemen kunnen in sommige gemeenten of bij bepaalde subsidieregelingen een streepje voor hebben, hoewel dit geen doorslaggevende factor is.

Potentiële nadelen en aandachtspunten

• Ventilatorgeluid: De koelventilator van een centrale omvormer kan bij volle zon hoorbaar zijn, met name in stille nachten of wanneer je er dichtbij bent.
• Plaatsingskeuze: Een verkeerde installatieplaats (tegen een woonkamerwand) kan voor geluidsoverlast zorgen. Goede planning is essentieel.
• Onderhoud: Een vies of versleten ventilatorlager kan in de loop der jaren meer lawaai gaan maken. Regelmatige controle is aan te raden.

Voor wie relevant?

Als je een appartement of rijtjeshuis hebt, is het cruciaal om de installatieplaats van de omvormer goed te bespreken met de installateur. Vraag naar het specifieke geluidsniveau (in dB) van het voorgestelde model, of vergelijk het geluidsniveau van thuisaccu's. Voor nieuwbouw of grondige renovatie is het ideaal om de omvormer direct in een technische ruimte, garage of bijkeuken te plannen.

Zo is eventueel geluid volledig afgescheiden van de leefruimtes. Twijfel je?

Vraag de installateur om een demonstratie of een geluidsmeting van het voorgestelde systeem. Zo maak je een geïnformeerde keuze en voorkom je verrassingen.