Zonnepanelen en energielabel: invloed op woninglabel
Wat is het?
Het energielabel voor woningen is een verplicht document dat aangeeft hoe energiezuinig je huis is. Het loopt van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig).
Dit label is gebaseerd op de energieprestatie van de woning en is verplicht bij verkoop, verhuur of oplevering. Zonnepanelen hebben directe invloed op dit label. Ze wekken namelijk schone energie op, waardoor de woning minder energie van het net hoeft af te nemen.
Dit verbetert de energieprestatie en kan het label een flinke boost geven, soms wel twee of drie klassen.
Het is een officiële registratie, vastgesteld door een gecertificeerde energieadviseur. Het label is tien jaar geldig en is terug te vinden in de landelijke database van de Rijksoverheid. Het vormt een belangrijk onderdeel van de waardebepaling van je huis.
Hoe werkt het precies?
Een energieadviseur berekent het energielabel aan de hand van een standaardmethode, de NTA 8800. Deze methode kijkt naar de energiebehoefte voor verwarming, koeling, warm water en verlichting. Het verbruik van apparaten zelf wordt niet meegenomen.
Zonnepanelen worden meegenomen als 'eigen energieopwekking'. De adviseur registreert het totale vermogen van de installatie (in Wattpiek).
Dit vermogen wordt omgerekend naar een verwachte jaaropbrengst. Deze opbrengst wordt direct afgetrokken van het berekende energieverbruik van de woning.
De rol van de energieadviseur
Het resultaat is een lager 'primair fossiel energiegebruik', de belangrijkste indicator voor het label. Hoe lager dit getal, hoe beter het label. De aanwezigheid van een thuisaccu heeft géén invloed op het label, omdat de methode alleen naar opwekking kijkt, niet naar opslag.
De adviseur komt bij je thuis en inspecteert de woning. Hij meet de isolatie, ramen, installaties en dus ook de zonnepanelen.
Voor de zonnepanelen heeft hij het vermogen en de oriëntatie nodig. Dit wordt nauwkeurig in het rapport vastgelegd. Je kunt het label niet zelf berekenen. Alleen een onafhankelijke, gecertificeerde adviseur mag dit officieel vaststellen.
Het is dus belangrijk dat hij de zonnepanelen correct opneemt in zijn berekening. Bij een bestaand label zonder zonnepanelen, kan een herberekening met de panelen voor een beter label zorgen.
Dit is vooral relevant als je de woning wilt verkopen. Een beter label verhoogt de verkoopbaarheid en de waarde.
De wetenschap erachter
De NTA 8800-methode is gebaseerd op Europese richtlijnen. Het doel is een objectieve, vergelijkbare meting van de energieprestatie.
De berekening kijkt naar de 'gebouwschil' (isolatie) en de 'gebouwgebonden installaties' (zoals verwarming en zonnepanelen). Voor zonnepanelen wordt een vaste rekenfactor gebruikt. Het piekvermogen (Wp) wordt vermenigvuldigd met een gemiddelde opbrengstfactor.
Voor Nederland is dit ongeveer 0,85 kWh per Wp per jaar. Een installatie van 4.000 Wp levert dus circa 3.400 kWh per jaar op.
Het verschil tussen energiebesparing en opwekking
Deze opbrengst wordt volledig als besparing op het primaire energiegebruik geteld. Fossiele energie van het net heeft een hoog primair energieverbruik (door winning en transport).
Zonnestroom heeft dit nagenoeg niet. Daarom weegt de besparing zwaar mee in het label. Isolatie vermindert de energiebehoefte. Zonnepanelen voorzien in die behoefte met schone energie.
De NTA 8800-methode beloont beide, maar op een andere manier. Goede isolatie verlaagt de 'energievraag'.
Zonnepanelen verlagen het 'fossiel energiegebruik'. Een woning met een gemiddeld label door slechte isolatie, kan door een groot aantal zonnepanelen alsnog een redelijk goed label krijgen. De panelen compenseren dan het hoge verbruik.
De combinatie van isolatie en zonnepanelen levert uiteraard het beste resultaat op – zie ook de Europese energieprestatierichtlijn.
De wetenschappelijke onderbouwing is gericht op het verminderen van CO2-uitstoot. Een beter energielabel betekent lagere CO2-emissies, wat bijdraagt aan de klimaatdoelstellingen. Het label is dus een beleidsinstrument.
Voordelen en nadelen
Het belangrijkste voordeel is een stijging van de woningwaarde, mede door zonnepanelen en woningwaarde. Onderzoek toont aan dat een beter energielabel de verkoopprijs positief beïnvloedt.
Kopers zijn bereid meer te betalen voor een energiezuinige woning met lage lasten. Een beter label verlaagt ook de hypotheekrente bij sommige 'groene' hypotheekverstrekkers.
Daarnaast verhoogt het de verkoop- en verhuurbaarheid. Het is een objectief bewijs van de energiezuinigheid van je woning. Een nadeel zijn de kosten voor het energielabel zelf. De adviseur brengt kosten in rekening, meestal tussen de € 100 en € 300.
De beperkingen van het label
Bij verkoop is het echter een verplichte investering die zich vaak terugverdient.
Het label zegt niets over het daadwerkelijke energieverbruik. Dat hangt sterk af van je gedrag als bewoner. Een zuinig label met een bewoner die heel veel stroom verbruikt, kan alsnog hoge kosten hebben.
De opbrengst van zonnepanelen is een schatting. De werkelijke opbrengst hangt af van de ligging, schaduw en het weer.
Het label geeft een indicatie, geen exacte garantie. De methode wordt regelmatig aangepast.
Een label van vijf jaar geleden is niet direct vergelijkbaar met een nieuw label volgens de huidige methode. Het is een momentopname volgens de dan geldende regels.
Voor wie relevant?
Deze informatie is cruciaal voor iedereen die zijn woning gaat verkopen of verhuren.
Zonnepanelen zijn een sterke troef om het energielabel te verbeteren en daarmee de marktwaarde te verhogen. Laat het label daarom herberekenen na installatie. Voor kopers is het relevant om te weten dat zonnepanelen in de labelberekening meegenomen moeten zijn.
Vraag altijd naar het energielabel en controleer of de zonnepanelen erop vermeld staan. Dit voorkomt verrassingen. Ook voor huiseigenaren die (nog) niet verkopen, is het interessant.
Praktische stappen
Een beter energielabel kan je in aanmerking brengen voor subsidies of gunstige leningen voor verdere verduurzaming.
Het is een investering in de toekomst van je woning. Bij aanschaf van zonnepanelen: vraag de installateur naar de gegevens die je nodig hebt voor het energielabel (het totale vermogen in Wp). Bewaar deze informatie goed. Voor een nieuw label: schakel altijd een gecertificeerde energieadviseur in.
Geef duidelijk aan dat er zonnepanelen zijn en toon de specificaties. Dit voorkomt fouten in de berekening voor bijna energieneutrale gebouwen.
Check de officiële database van de Rijksoverheid om je huidige label in te zien. Zo weet je zeker dat je het meest recente document hebt. Voor de meeste woningen is dit label al opgenomen in het kadaster.