Thuisaccu zonder zonnepanelen: alleen dal/uur tarief benutten
Wat is het?
Een thuisaccu zonder zonnepanelen is een thuisbatterij die je alleen op het elektriciteitsnet aansluit. Je gebruikt hem om stroom in te kopen wanneer de prijs laag is en terug te leveren wanneer de prijs hoog is.
Dit heet ook wel energie-arbitrage of load shifting. Het systeem bestaat uit een accupakket, een omvormer en een slim energiemanagementsysteem.
Die software houdt de uurprijzen van je energieleverancier in de gaten en stuurt de accu automatisch aan. Je hebt dus geen zonnepanelen nodig om dit te doen. Deze oplossing wint aan populariteit door de opkomst van dynamische energiecontracten.
Daarbij schommelt de stroomprijs per uur, afhankelijk van vraag en aanbod op de markt. De accu speelt hier handig op in.
Hoe werkt het precies?
De basisprincipes
Je sluit de thuisaccu aan op je meterkast en verbindt hem met het internet.
Via een app of online dashboard koppel je hem aan je energieleverancier. Het systeem downloadt automatisch de uurprijzen voor de volgende dag.
Het algoritme berekent wanneer het voordelig is om te laden en te ontladen. Meestal laadt de accu 's nachts op, wanneer de daluren gelden en windenergie overvloedig is. Tijdens piekuren, zoals 's avonds, levert hij die stroom weer aan je huis. De omvormer zet de gelijkstroom uit de accu om in wisselstroom voor je apparaten.
De rol van dynamische contracten
Het hele proces verloopt automatisch, je hoeft er niets voor te doen.
Je merkt alleen een lagere energierekening. Een dynamisch energiecontract is essentieel voor dit systeem. De prijzen worden bepaald op de spotmarkt van de energiebeurs.
Die prijzen kunnen per uur flink verschillen. Zonder zo'n contract bespaar je minder, omdat je een vaste terugleververgoeding krijgt.
Technische opstelling
Met een dynamisch contract krijg je de actuele marktprijs terug. Dat verschil kan oplopen tot tientallen centen per kWh.
Let op: niet elke leverancier biedt deze contracten aan. Enkele bekende aanbieders zijn Frank Energie, Tibber en ANWB Energie. Vergelijk goed de voorwaarden en de spreads.
De accu wordt meestal naast de meterkast geïnstalleerd. Je hebt een aparte groep nodig in je groepenkast.
Een gecertificeerde installateur sluit alles veilig aan. De capaciteit van thuisaccu's varieert van 5 tot 20 kWh.
Voor een gemiddeld huishouden is 10 kWh vaak voldoende. Je kunt later vaak uitbreiden met extra batterijmodules.
De levensduur is belangrijk. Lithium-ijzerfosfaat (LiFePO4) accu's gaan langer mee dan standaard lithium-ion. Ze zijn ook veiliger en beter bestand tegen veelvuldig laden en ontladen.
De wetenschap erachter
Hoe energieopslag werkt
Een accu slaat energie op in chemische vorm. Bij het laden worden lithium-ionen van de kathode naar de anode verplaatst. Bij ontladen gebeurt het omgekeerde proces.
De efficiëntie van dit proces ligt tussen de 90 en 95 procent.
Dat betekent dat je per cyclus 5 tot 10 procent verliest aan warmte. Deze round-trip efficiency is cruciaal voor je rendement.
Het prijsmechanisme
De capaciteit degradeert langzaam door gebruik. Na 10 jaar heeft een goede accu nog zo'n 80 procent van zijn oorspronkelijke capaciteit. Dat heet de end-of-life criteria voor thuisbatterijen.
De uurprijzen op de energiemarkt worden bepaald door vraag en aanbod. 's Nachts is er veel windenergie en weinig vraag, dus lage prijzen.
Tijdens kooktijd is er veel vraag en weinig zon, dus hoge prijzen. Het verschil tussen deze prijzen noem je de spread. Hoe groter de spread, hoe interessanter een thuisaccu wordt. In de winter zijn de prijsschommelingen vaak groter dan in de zomer.
De energiemarkt wordt steeds volatieler door meer hernieuwbare energie. Dat maakt deze toepassing op de lange termijn alleen maar interessanter.
Voordelen en nadelen
De voordelen
Je bespaart direct op je energierekening door goedkopere stroom in te kopen.
De besparing kan oplopen tot enkele honderden euro's per jaar. Hoe groter het prijsverschil, hoe hoger de besparing.
Je draagt bij aan een stabiel elektriciteitsnet. Door pieken af te vlakken, verminder je de belasting op het net. Dit is vooral belangrijk met de groei van elektrische auto's en warmtepompen. Je gebruikt meer duurzame energie.
Door 's nachts te laden, verbruik je vooral windstroom. Dat vermindert de vraag naar grijze stroom tijdens piekuren.
De nadelen
Je kunt ook profiteren van salderen als je later zonnepanelen neemt. De accu kan dan extra stroom opslaan voor later gebruik. Zo maximaliseer je je zelfconsumptie.
De aanschafprijs is hoog. Een 10 kWh systeem kost al snel €5.000 tot €8.000 inclusief installatie.
De terugverdientijd hangt sterk af van je verbruik en de prijsverschillen. Je hebt een dynamisch energiecontract nodig.
Die zijn niet voor iedereen geschikt, omdat je prijsrisico loopt. Bij hoge prijzen betaal je meer, tenzij je accu vol is. Er zijn efficiencyverliezen.
Je verliest energie bij het laden, ontladen en door de omvormer. Die verliezen moeten worden goedgemaakt door de prijsverschillen.
De technologie is nog relatief nieuw. De markt ontwikkelt zich snel, met nieuwe spelers en technologieën.
Dat maakt vergelijken lastig en de toekomstige waarde onzeker.
Voor wie relevant?
De ideale gebruiker
Mensen met een hoog elektriciteitsverbruik hebben het meeste voordeel. Denk aan huishoudens met een warmtepomp, elektrische auto of thuiswerken.
Hun verbruikspatroon sluit goed aan bij de dal- en piekuren. Wie niet kan of wil investeren in zonnepanelen, kan toch profiteren van energieopslag.
Dit geldt voor huurders, appartementenbewoners of huizen met een ongunstige ligging. De accu neemt weinig ruimte in beslag. Mensen met interesse in energietechnologie en duurzaamheid vinden dit vaak een interessante investering. Het geeft meer controle over je energieverbruik en -kosten.
Wanneer is het minder geschikt?
Heb je een heel laag verbruik, dan is de investering moeilijk terug te verdienen.
De vaste kosten wegen dan te zwaar tegenover de besparing. Wil je geen risico lopen met variabele energieprijzen, dan is een vast energiecontract veiliger. Maar dan mis je de voordelen van een dynamisch contract.
De terugverdientijd is nu nog lang, vaak 8 tot 12 jaar. Dat kan veranderen met betere technologie en grotere prijsverschillen.
Toekomstperspectief
Maar voor nu is het geen snelle investering. De technologie wordt snel beter en goedkoper.
Batterijprijzen dalen jaarlijks met enkele procenten. Tegelijkertijd worden energiemarkten volatieler door hernieuwbare energie. Overweeg je een accu, let dan op keurmerken zoals CE en garantievoorwaarden.
Kies voor een installateur met ervaring in energieopslag. Laat altijd een berekening maken op basis van jouw verbruiksprofiel.
De combinatie met zonnepanelen blijft het meest rendabel. Maar ook zonder panelen kun je nu al profiteren van slimme energieopslag met een financieel plan voor energieopslag.
Het is een stap richting een flexibeler en duurzamer energiesysteem.