Thuisaccu en dynamisch energiecontract: slim inkopen en opslaan

Wat is het?

Een thuisaccu is een grote batterij die je thuis installeert. Je gebruikt hem om zelf opgewekte stroom, bijvoorbeeld van zonnepanelen, op te slaan.

Of om goedkope stroom van het net te bewaren voor later. Een dynamisch energiecontract is een energiecontract waarvan de prijs elk uur verandert. De prijs hangt af van de actuele vraag en het aanbod op de energiemarkt.

Het tegenovergestelde is een vast contract met een vaste prijs per kWh.

De combinatie van beide is een slimme manier om je energiekosten te verlagen. Je kunt stroom inkopen wanneer het heel goedkoop is en die later gebruiken wanneer de prijs hoog is. De thuisaccu fungeert dan als je persoonlijke energieopslag.

Hoe werkt het precies?

Een dynamisch energiecontract krijg je via een energieleverancier die deze optie aanbiedt. Je krijgt toegang tot een app of website met de actuele uurprijzen.

De prijzen voor de volgende dag zijn meestal rond 15:00 uur bekend. Je kunt nu handmatig of automatisch je energieverbruik plannen. Je zet de wasmachine aan als de stroomprijs laag is.

Maar de echte magie gebeurt met een thuisaccu en een slimme omvormer.

De omvormer kan worden ingesteld om de accu automatisch op te laden bij de laagste prijspunten. Vervolgens ontladt hij de accu om je huis te voeden tijdens de duurste uren, zoals 's avonds. Zo koop je bijna nooit dure stroom. Heb je zonnepanelen?

Dan wordt het nog slimmer. Je kunt je eigen overtollige zonnestroom opslaan in de accu voor gebruik 's avonds.

Of je kunt zelfs stroom van het net inkopen om op te slaan als de prijs negatief is. Een energiemanagementsysteem (EMS) is de hersenen van dit systeem. Het kijkt naar de weersverwachting, je verbruikspatroon en de dynamische prijzen. Het maakt automatisch de meest voordelige keuze voor laden en ontladen.

De wetenschap erachter

De kern van dit systeem is vraag en aanbod op de energiemarkt.

Wanneer veel mensen stroom gebruiken en de zon niet schijnt, stijgt de prijs. Wanneer er veel wind- en zonne-energie is en weinig vraag, daalt de prijs soms onder nul. Lithium-ion-accu's zijn de meest gebruikte technologie voor thuisopslag.

Ze zetten elektrische energie om in chemische energie en weer terug. Dit proces heet elektrochemie en verloopt met een hoog rendement van 90-95%.

Het rendement is cruciaal. Er gaat altijd wat energie verloren bij het laden en ontladen, vooral als warmte, maar met de ISDE-subsidie wordt het financieel haalbaarder.

Een accu met 95% rendement levert van elke 1000 Wh die je erin stopt, 950 Wh terug. Dat verlies moet je meenemen in je berekening. Een ander wetenschappelijk principe is de levensduur, uitgedrukt in cycli. Eén cyclus is een volledige lading en ontlading.

Moderne accu's gaan 6000 tot 10000 cycli mee. Je kunt de levensduur verlengen door de accu niet altijd volledig te ontladen.

De software en algoritmes in het EMS gebruiken voorspellende modellen. Ze analyseren historische data van je verbruik en weersvoorspellingen. Zo berekenen ze het optimale laad- en ontlaadschema om je besparing te maximaliseren.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is een lagere energierekening. Je vermijdt de piekprijzen en profiteert van de dalprijzen.

Dit kan een besparing opleveren van enkele honderden euro's per jaar, afhankelijk van je verbruik en accugrootte. Je wordt onafhankelijker van het elektriciteitsnet. Bij een stroomstoring kun je, afhankelijk van je systeem, je huis nog voorzien van stroom.

Dit heet een noodstroomvoorziening of island-modus. Je draagt bij aan een stabielere energievoorziening.

Door stroom te gebruiken wanneer er een overvloed is, help je het net in balans te houden. Je wordt actief deelnemer aan de energietransitie. De grootste hindernis is de hoge aanschafprijs.

Een thuisaccu inclusief installatie kost snel tussen de €5000 en €10000. De terugverdientijd is nu nog lang, vaak 8 tot 12 jaar, en sterk afhankelijk van de energieprijzen.

Er zijn ook technische nadelen. De accu neemt ruimte in beslag, meestal een kastje van 1 meter hoog.

Het systeem vereist een professionele installatie en de juiste omvormer. Niet elke bestaande zonnepaneleninstallatie is zomaar geschikt. De besparing is onzeker en afhankelijk van marktprijzen. Als de dynamische prijzen weinig fluctueren, valt de besparing tegen. Je moet ook rekening houden met degradatie: de accucapaciteit neemt elk jaar iets af.

Voor wie relevant?

Dit systeem is het meest relevant voor eigenaren van zonnepanelen met een hoog eigen verbruik, maar ook voor wie een thuisaccu zonder zonnepanelen overweegt om daluren te benutten.

Zij kunnen hun zelfconsumptie maximaliseren en minder stroom tegen een lage terugleververgoeding aan het net geven. Mensen met een elektrische auto die thuis laden, kunnen ook profiteren. Zij hebben al een groot verbruik en kunnen die auto opladen wanneer de stroom het goedkoopst is. Een thuisaccu kan dit verder optimaliseren, hoewel een vast energiecontract dit minder voordelig kan maken.

Huishoudens met een hoog piekverbruik, bijvoorbeeld door een warmtepomp of elektrische kookplaat, kunnen hun netbeheerkosten verlagen. Door pieken af te vlakken met de accu, kan een kleiner en goedkoper net-aansluiting voldoende zijn.

Voor huurders of mensen met een klein verbruik is het minder interessant.

De initiële investering is hoog en de terugverdientijd lang. Zij doen er beter aan eerst te investeren in energiebesparing, zoals isolatie. Technisch enthousiastelingen die graag zelf willen sturen, vinden dit fantastisch.

Ze kunnen actief de markt volgen en hun systeem fine-tunen. Voor mensen die geen omkijken willen, is een automatisch ingesteld EMS essentieel.

Check altijd de actuele subsidieregelingen. In sommige gemeenten of via landelijke regelingen is er soms een tegemoetkoming voor thuisbatterijen. Dit kan de financiële haalbaarheid aanzienlijk verbeteren.