Zonnepanelen voor woning in rij: schaduw van buren
Wat is het?
Een rijtjeshuis is een woning die vastzit aan twee andere huizen. Dit type woning heeft vaak een beperkt dakoppervlak.
De schaduw van de buren kan een groot probleem zijn voor zonnepanelen. Deze schaduw valt op jouw dak en verlaagt de energieopbrengst. De schaduw kan komen van een dakkapel, een schoorsteen of een hoger gebouw naast je.
Zelfs een paar uur schaduw per dag heeft impact. De zonnepanelen werken dan minder efficiënt of helemaal niet.
Gelukkig zijn er speciale oplossingen voor dit probleem. Denk aan panelen met een eigen optimizer of een aangepaste installatie. Zo haal je ook met schaduw nog een goede opbrengst uit je dak.
Hoe werkt het precies?
De basis van zonnepanelen
Zonnepanelen zetten zonlicht om in gelijkstroom. Een omvormer zet dit om in wisselstroom voor je huis.
De panelen zijn in serie geschakeld, zoals lampjes in een kerstboom. Bij schaduw op één paneel stopt de hele serie met werken.
Oplossingen voor schaduw
De zwakste schakel bepaalt dan de opbrengst. Dit noemen we het zwakste-schakel-principe. Micro-omvormers zijn een goede oplossing.
Elk paneel krijgt zijn eigen kleine omvormer. Schaduw op één paneel beïnvloedt dan de andere panelen niet.
Power optimizers werken ook per paneel. Ze maximaliseren de opbrengst van elk paneel apart. Dit heet module-level power electronics (MLPE). Een slimme plaatsing helpt ook.
De installateur kijkt naar de schaduwwerking over de hele dag. Soms is een andere opstelling al voldoende.
De wetenschap erachter
Het fotovoltaïsche effect
Zonnepanelen werken via het fotovoltaïsche effect. Zonlicht valt op siliciumcellen en wekt elektriciteit op.
Elke cel levert een bepaalde spanning. Bij schaduw op een cel daalt de spanning.
Hotspots en bypass-diodes
De hele serie moet dezelfde stroom leveren. De geschaduwde cel gaat tegenwerken en wordt zelf een verbruiker. Om dit te voorkomen zitten er bypass-diodes in de panelen.
Deze zorgen dat de stroom om de geschaduwde cel heen kan. Maar dit kost wel energie.
Het rendementsverlies
Zonder bypass-diodes ontstaan hotspots. De geschaduwde cel wordt heel heet en kan beschadigen. Moderne panelen hebben altijd meerdere bypass-diodes. Zelfs met bypass-diodes is er rendementsverlies.
De omvormer zoekt naar het optimale werkingspunt. Dit punt ligt lager bij schaduw.
Met MLPE-systemen kan elk paneel zijn eigen optimale punt vinden. Zo blijft het rendementsverlies beperkt tot alleen het geschaduwde paneel.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Toch besparen: Je bespaart alsnog op je energierekening, ondanks de schaduw.
- Subsidies beschikbaar: Je kunt nog steeds gebruikmaken van landelijke en lokale subsidies.
- Technologische oplossingen: Er zijn goede systemen die schaduwproblemen oplossen.
- Waardevermeerdering: Je woning wordt meer waard door de zonnepanelen.
- Duurzame keuze: Je draagt bij aan een beter milieu.
Nadelen
- Hogere kosten: Systemen met micro-omvormers of optimizers zijn duurder.
- Complexe installatie: De installatie vereist meer expertise en planning.
- Beperkte opbrengst: De totale opbrengst blijft lager dan bij een schaduwvrij dak.
- Onderhoud: Meer componenten betekent potentieel meer onderhoud.
- Esthetiek: Sommige systemen zijn zichtbaar vanaf de straat.
Voor wie relevant?
De ideale situatie
Deze informatie is relevant voor eigenaren van rijtjeshuizen. Zeker als je dak schaduw heeft van bomen of gebouwen in de buurt – oplossingen voor schaduw van bomen.
Ook als je dak op het oosten of westen ligt. Mensen met een plat dak hebben vaak meer opties. Je kunt de panelen dan verder uit de schaduw plaatsen.
Wat moet je doen?
Een schuin dak biedt minder flexibiliteit. Vraag een schaduwanalyse aan bij een specialist.
Zij gebruiken speciale software om de schaduw per uur te berekenen. Zo krijg je een realistisch rendementsplaatje.
Vergelijk offertes met verschillende technieken. Laat berekenen wat het rendementsverschil is. Kijk naar de terugverdientijd van de extra investering. Check ook de garantievoorwaarden.
Financieel plaatje
Goede systemen hebben minimaal 25 jaar garantie op de panelen. Op de omvormers en optimizers vaak 10 tot 15 jaar.
Bereken je terugverdientijd met de huidige energieprijzen. Gebruik de zonatlas van de Rijksoverheid voor een eerste indicatie. Vraag daarna een professionele berekening.
De ISDE-subsidie is nog steeds beschikbaar voor zonnepanelen. Dit maakt de investering aantrekkelijker, ook bij schaduwmanagement voor schoorstenen.
Ook zijn er soms gemeentelijke subsidies beschikbaar. Overweeg ook een thuisaccu. Deze kan de opbrengst opslaan voor gebruik in de avond. Dit verhoogt je eigen verbruik en besparing.