Zonnepanelen voor een woning met een slecht energielabel: verduurzaming

Wat is het?

Een woning met een slecht energielabel (F of G) verliest veel warmte via muren, vloeren en ramen. Dat betekent een hoge energierekening.

Zonnepanelen zijn een krachtig hulpmiddel om deze woningen te verduurzamen. Ze wekken zelf schone stroom op, waardoor je minder afhankelijk wordt van het net en fossiele brandstoffen. Voor deze specifieke woningen is het extra interessant.

De combinatie van zonnepanelen met andere isolatiemaatregelen kan het energielabel aanzienlijk verbeteren.

Je verlaagt niet alleen je maandlasten, maar verhoogt ook het wooncomfort en de waarde van je huis. Het is een concrete stap die je direct financieel voordeel oplevert. De opgewekte stroom verbruik je zelf, wat direct scheelt op je energierekening. Voor een woning met een hoog verbruik door slechte isolatie is dit een slimme zet.

Hoe werkt het precies?

Zonnepanelen zetten zonlicht direct om in gelijkstroom (DC). Een omvormer, vaak op zolder of in de meterkast, zet deze stroom om in wisselstroom (AC).

Dit is de stroom die je huis gebruikt en teruglevert aan het net. Bij een slecht geïsoleerd huis is er vaak een hoog baseload verbruik, bijvoorbeeld door elektrische bijverwarming. De zonnepanelen kunnen dit verbruik overdag direct dekken. Het systeem is zo ingesteld dat je eigen verbruik voorrang krijgt op teruglevering.

Je huidige elektriciteitsmeter meet wat je verbruikt en wat je teruglevert. Heb je een slimme meter?

Dan verloopt dit automatisch. De salderingsregeling zorgt ervoor dat je voor teruggeleverde stroom dezelfde prijs krijgt als wat je betaalt voor afname.

De installatie begint met een dakcheck. Een installateur bekijkt de ligging, hellingshoek en draagkracht van je dak. Voor een slecht geïsoleerde woning of een mantelzorgwoning is het extra belangrijk om te controleren op schaduw van bomen of schoorstenen.

De wetenschap erachter

Het fotovoltaïsche effect is de basis van zonnepanelen. Dit natuurkundige principe ontdekte Alexandre-Edmond Becquerel al in 1839.

Het beschrijft hoe licht elektrische spanning kan opwekken in bepaalde materialen. De zonnecellen in een paneel bestaan meestal uit silicium.

Dit materiaal heeft een unieke kristalstructuur. Wanneer een foton (lichtdeeltje) op de cel valt, geeft het zijn energie af aan een elektron in het silicium. Dit 'vrije' elektron wordt in beweging gezet en creëert een elektrische stroom.

De cellen zijn zo ontworpen dat deze stroom maar één kant op kan. De voor- en achterkant van de cel hebben een verschillende lading, wat een elektrisch veld creëert. De efficiëntie hangt af van het celtype en de kwaliteit. Monokristallijn silicium is het meest efficiënt, maar ook duurder. De warmte-ontwikkeling in de cel kan de efficiëntie verminderen, wat een uitdaging kan zijn bij donkere, warmte-absorberende daken.

Voordelen en nadelen

Voordelen:

• Directe besparing: Je eigen stroomopwekking verlaagt je energierekening direct, wat bij een hoog verbruik flink kan schelen.
• Waardevermeerdering: Een woning met zonnepanelen en een beter energielabel is aantrekkelijker voor kopers.
• Onafhankelijkheid: Je bent minder gevoelig voor stijgende energieprijzen en leveranciers.
• Subsidies: Er zijn landelijke en lokale regelingen die de aanschaf aantrekkelijker maken.
• Milieuvriendelijk: Je vermindert je CO₂-uitstoot aanzienlijk.

Nadelen:

• Hoge initiële investering: De aanschaf en installatie kosten een behoorlijk bedrag, ondanks subsidies.
• Dakvereisten: Niet elk dak is geschikt door ligging, schaduw of draagkracht. Bij oudere woningen is extra constructieonderzoek nodig.
• Salderingsregeling op termijn: Deze wordt vanaf 2025 afgebouwd, wat de terugverdientijd kan verlengen.
• Onderhoud: Panelen hebben weinig onderhoud, maar de omvormer moet na 10-15 jaar vervangen worden.
• Geen oplossing voor isolatie: Zonnepanelen verminderen je verbruik, maar een slecht geïsoleerde woning verliest nog steeds veel warmte. Isolatie blijft cruciaal.

Voor wie relevant?

Deze oplossing is het meest relevant voor eigenaren van een koopwoning met een energielabel F of G.

Denk aan oudere huizen (voor 1975) met enkel gloud, spouwmuren zonder isolatie of een ongeïsoleerd dak. Ook voor bewoners die hun huis willen klaarmaken voor de toekomst en de waarde willen beschermen, is het een slimme keuze. De combinatie met andere verduurzamingsstappen (isolatie, warmtepomp) maakt het effect nog groter.

Mensen met een hoog elektriciteitsverbruik, bijvoorbeeld door elektrisch koken of een thuiswerkplek, of voor een groot gezin met hoog verbruik, hebben een snellere terugverdientijd. De eigen opwekking dekt direct een groot deel van dit verbruik.

Verder is het interessant voor wie bewust kiest voor duurzaamheid en minder afhankelijk wil zijn van energieleveranciers.

Het geeft een gevoel van controle over je eigen energiehuishouding. Overleg altijd met een gecertificeerde installateur. Zij kunnen een realistische opbrengstberekening maken en adviseren over de beste combinatie met isolatiemaatregelen en de combinatie met een warmtepomp voor jouw specifieke woning.