Zonnepanelen installatie op een bedrijfspand: grootschalige montage

Wat is het?

Een zonnepaneleninstallatie op een bedrijfspand is een grootschalig systeem van fotovoltaïsche panelen dat op het dak of de gevel wordt gemonteerd.

Het doet precies wat de naam zegt: het zet zonlicht direct om in elektrische stroom voor gebruik in het bedrijf. Deze installaties zijn aanzienlijk groter en krachtiger dan die op een gemiddeld woonhuis. Je spreekt al snel van een zakelijke of commerciële installatie. Denk aan systemen van tientallen tot soms wel duizenden panelen.

Ze leveren vermogens op die variëren van enkele tientallen kilowattpiek (kWp) tot meerdere megawattpiek (MWp). Het is een investering in eigen energieproductie en duurzaamheid.

De installatie omvat meer dan alleen de panelen. Het complete pakket bestaat uit montagemateriaal, omvormers, bekabeling, monitoringssysteem en vaak een aansluiting op het elektriciteitsnet.

Alles wordt ontworpen voor maximale opbrengst en betrouwbaarheid op de lange termijn.

Hoe werkt het precies?

Het proces begint met een gedegen vooronderzoek. Een specialist bekijkt de dakconstructie, de ligging, schaduwvorming en de huidige en toekomstige energiebehoefte van je bedrijf.

Op basis daarvan wordt een ontwerp gemaakt met het optimale aantal panelen en de beste indeling. De daadwerkelijke montage verloopt in fasen. Eerst wordt het montagesysteem op het dak verankerd, vaak met speciale haken of ballast voor platte daken.

Vervolgens worden de zonnepanelen hierop vastgeklikt en met elkaar verbonden. Dit gebeurt meestal in strings, rijen panelen die in serie zijn geschakeld.

De gelijkstroom (DC) uit de panelen gaat naar de omvormer. Die zet het om in wisselstroom (AC), zoals je die uit het stopcontact krijgt. Bij grote installaties gebruik je vaak meerdere stringomvormers of één centrale omvormer.

Een monitoringssysteem houdt de opbrengst per paneel of per string in de gaten, zodat je eventuele problemen snel signaleert. De opgewekte stroom wordt eerst direct verbruikt door je bedrijfsprocessen.

Is er een overschot, dan lever je dit terug aan het net.

Is er een tekort, dan neem je stroom af van het net. De meter houdt deze saldering bij. Voor bedrijven is er vaak een terugleververgoeding van toepassing.

De wetenschap erachter

De magie vindt plaats in de zonnecellen, meestal gemaakt van silicium. Wanneer fotonen (lichtdeeltjes) op de cel vallen, geven ze hun energie af aan elektronen in het silicium.

Deze elektronen worden losgeslagen en beginnen te bewegen, waardoor er een elektrische stroom ontstaat. Dit heet het fotovoltaïsch effect. Een enkele cel levert maar een klein beetje spanning.

Daarom worden tientallen cellen in serie geschakeld tot een zonnepaneel. De spanning van de cellen telt dan op.

De stroomsterkte wordt bepaald door het oppervlak van de cel en de intensiteit van het zonlicht. De omvormer is cruciaal voor de efficiëntie. Moderne omvormers gebruiken Maximum Power Point Tracking (MPPT).

Deze technologie zoekt constant het optimale punt waarop de panelen de meeste energie leveren, ongeacht de weersomstandigheden. Dit maximaliseert de opbrengst.

De opbrengst wordt uitgedrukt in Wattpiek (Wp). Dit is het vermogen onder standaardtestomstandigheden (1000 W/m² zoninstraling, 25°C).

De werkelijke jaaropbrengst in Nederland is ongeveer 0,85 tot 1,0 kWh per geïnstalleerde Wp. Dit noemen we de specifieke opbrengst.

Voordelen en nadelen

De voordelen zijn aanzienlijk. Je bespaart direct op je energierekening door eigen stroomproductie. De terugleververgoeding voor overtollige stroom levert extra op. Je bedrijf wordt minder afhankelijk van stijgende energieprijzen en netcongestie.

Het verlaagt je CO2-uitstoot en verduurzaamt je imago, wat klanten en partners aanspreekt.

Daarnaast zijn er subsidies en fiscale regelingen. De SDE++ subsidie is de belangrijkste voor grootschalige projecten.

Via de Energie-investeringsaftrek (EIA) en de Milieu-investeringsaftrek (MIA) kun je een deel van de investering aftrekken van de winst. De btw op aanschaf en installatie is aftrekbaar. Er zijn ook nadelen en aandachtspunten, zoals montage op golfplaten daken. De initiële investering is fors, al verdient deze zich vaak binnen 6 tot 10 jaar terug.

Niet elk dak is geschikt: de constructie moet het gewicht kunnen dragen en er mag geen asbest in verwerkt zijn.

Schaduw van andere gebouwen of bomen kan de opbrengst flink verminderen. Onderhoud is beperkt, maar niet afwezig. De panelen moeten schoon zijn en de werking moet gemonitord worden. De technologie ontwikkelt zich snel, waardoor je huidige systeem over tien jaar verouderd kan lijken. Tot slot is het vergunningentraject bij grote installaties soms complex en tijdrovend.

Voor wie relevant?

Deze installatie is relevant voor eigenaren of gebruikers van grote(re) bedrijfspanden met een hoog elektriciteitsverbruik. Denk aan distributiecentra, fabrieken, kantoorcomplexen, winkelcentra, agrarische bedrijven met stallen, boerderijen met grote daken, of scholen.

Zij hebben vaak voldoende dakoppervlak, bijvoorbeeld op een aanbouw, en een stroomvraag die overdag hoog is.

Ook voor bedrijven met duurzaamheidsdoelstellingen of MVO-beleid is het een logische stap. Het laat zien dat je als bedrijf actief bijdraagt aan de energietransitie. Voor vastgoedbeleggers kan het de waarde en verhuurbaarheid van het pand verhogen, zeker met de komst van verplichte energielabels voor kantoren (label C en straks label A).

Het is minder relevant voor bedrijven met een klein, schaduwrijk dak of een heel laag stroomverbruik. In dat geval zijn de investeringskosten hoog ten opzichte van de besparing. Ook als je pand binnen enkele jaren wordt gesloopt of grondig verbouwd, is de terugverdientijd waarschijnlijk te lang. Laat altijd een onafhankelijke scan maken van je situatie.

De beslissing hangt uiteindelijk af van een financiële analyse, de fysieke mogelijkheden van het dak en je toekomstplannen.

Met de huidige energieprijzen en subsidieregelingen is de businesscase voor veel bedrijven echter zeer aantrekkelijk geworden.