Thuisaccu voor woning zonder zonnepanelen: dal/uur tarief
Wat is het?
Een thuisaccu voor een woning zonder zonnepanelen is een groot oplaadbare batterij die je in huis installeert. Deze batterij slaat elektriciteit op van het stroomnet. Je gebruikt die opgeslagen stroom op een later moment, bijvoorbeeld wanneer de stroomprijs hoog is.
Het systeem bestaat uit de batterij zelf, een omvormer en een slim managementsysteem.
Het doel is niet om zelf opgewekte zonne-energie te bewaren. In plaats daarvan speelt het systeem in op de prijsverschillen van elektriciteit gedurende de dag.
Je koopt stroom in wanneer deze goedkoop is en gebruikt deze wanneer de prijs hoog staat. Zo bespaar je op je energierekening zonder zelf energie op te wekken. Dit concept heet ook wel 'peak shaving' of 'tariefschakeling'.
Het wordt steeds interessanter nu de energieprijzen fluctueren en er meer dynamische energiecontracten beschikbaar komen.
Je maakt je huis als het ware tot een klein energieopslagsysteem.
Hoe werkt het precies?
De thuisaccu wordt aangesloten op je meterkast. Een speciale omvormer zet de wisselstroom van het net om naar gelijkstroom om de batterij op te laden.
Wanneer jij stroom uit de batterij wilt gebruiken, zet de omvormer dit weer terug naar wisselstroom voor je apparaten. Het slimme deel zit in de software. Deze software houdt de elektriciteitsprijzen in de gaten, vaak via een koppeling met je energieleverancier of een externe dienst.
Zijn de prijzen laag, bijvoorbeeld 's nachts of tijdens zonnige middagen? Dan laadt de accu automatisch op.
Stijgen de prijzen, dan schakelt het systeem over naar de opgeslagen stroom. Jij hoeft hier niets voor te doen. Je kunt in de app vaak wel zien wanneer er wordt opgeladen of ontladen. Ook kun je handmatig een voorkeur instellen, zoals 'altijd een buffer van 20% aanhouden' voor het geval van een stroomstoring. Het verbruik van je huis verandert verder niet; je merkt alleen een lagere energierekening.
De wetenschap erachter
De kern van het systeem is de lithium-ionbatterij, vergelijkbaar met die in een elektrische auto maar dan groter. Deze batterijen slaan energie op in chemische vorm.
Bij het laden worden lithium-ionen van de kathode naar de anode gedreven. Bij ontladen stromen ze terug, waardoor elektriciteit ontstaat. De omvormer is cruciaal.
Deze moet niet alleen stroomrichting kunnen omkeren, maar ook frequentie en spanning perfect regelen om je huis van stabiele stroom te voorzien.
De software gebruikt algoritmen die rekening houden met je historische verbruik, weersvoorspellingen en de actuele marktprijzen. Een belangrijk wetenschappelijk principe is 'round-trip efficiency'. Dit is het percentage stroom dat je eruit krijgt, ten opzichte van wat je erin stopt.
Bij moderne thuisaccu's ligt dit tussen de 90 en 95%. De rest gaat verloren als warmte.
De capaciteit wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh). Een accu van 10 kWh kan bijvoorbeeld 10 uur lang een apparaat van 1000 watt van stroom voorzien.
Voordelen en nadelen
Het grootste voordeel is een directe besparing op je energiekosten. Door stroom in te kopen tegen het daltarief en te gebruiken tegen het piektarief, verlaag je je gemiddelde kostprijs per kWh.
Dit kan oplopen tot enkele honderden euro's per jaar, afhankelijk van je verbruik en het prijsverschil. Een ander voordeel is een vorm van onafhankelijkheid. Je hebt een noodstroomvoorziening bij een kortstondige stroomuitval. Ook draag je bij aan een stabielere energievoorziening, omdat je piekbelasting op het net vermindert. Dit helpt netbeheerders.
De nadelen zijn de hoge aanschafkosten. Een compleet systeem kost al snel €5.000 tot €10.000.
De terugverdientijd is daardoor lang, vaak 8 tot 12 jaar. De batterij degradeert ook, na 10 jaar heeft deze vaak nog zo'n 80% van zijn oorspronkelijke capaciteit.
Ook neemt het systeem ruimte in beslag, meestal een plekje van een wasmachine. Een laatste nadeel is de complexiteit. Je hebt te maken met een dure installatie die onderhoud kan vereisen.
De besparing is ook afhankelijk van je energiecontract. Heb je een vast energiecontract met een vaste prijs, dan zijn de prijsverschillen te klein om te renderen.
Voor wie relevant?
Deze oplossing is het meest relevant voor mensen met een dynamisch energiecontract. Bij zo'n contract schommelt de stroomprijs per uur. Dan kun je maximaal profiteren van de prijsverschillen die de accu voor je opvangt.
Zonder zo'n contract is de business case veel zwakker. Ook voor huishoudens met een hoog verbruik tijdens piekuren is het interessant.
Denk aan gezinnen die 's avonds veel wassen, koken en verwarmen op elektriciteit. Door die piek op te vangen met goedkope nachtstroom, bespaar je flink.
Mensen die werken met een thuisaccu voor elektrische auto kunnen hun laadpatroon optimaliseren. Verder is het relevant voor wie vooruitkijkt naar toekomstige nettarieven. Netbeheerders overwegen om capaciteitstarieven in te voeren: hoe meer piekvermogen je vraagt, hoe meer je betaalt.
Een accu kan die pieken gladstrijken. Tot slot is het een optie voor woningen waar zonnepanelen niet mogelijk zijn, zoals appartementen of huizen met een ongunstig dak, maar waar de bewoners wel actief met energiebesparing bezig willen zijn.