Thuisaccu terugverdientijd met dynamisch contract: korter?
Wat is het?
Een dynamisch energiecontract, ook wel een uurcontract of spotcontract genoemd, is een contract waarbij de stroomprijs elk uur verandert. Deze prijs volgt direct de inkoopprijs op de energiebeurs (APX).
In plaats van een vast tarief of een variabel tarief dat per maand of kwartaal wijzigt, betaal je dus de actuele marktprijs. Voor een thuisaccu creëert dit een interessante situatie. Je kunt stroom inkopen wanneer de prijs laag is, bijvoorbeeld midden in de dag als er veel zon en wind is, en die stroom opslaan.
Vervolgens gebruik je die opgeslagen energie op momenten dat de stroomprijs hoog is, zoals tijdens de avondpiek.
Het doel is om geld te verdienen met dit prijsverschil. De terugverdientijd van je accu wordt dan niet alleen bepaald door je eigen zonnestroom langer te benutten, maar ook door actief te handelen op de energiemarkt. Dit heet ook wel energie-arbitrage.
Hoe werkt het precies?
De basis: uurtarieven en de APX-prijs
Elke dag rond 14:00 uur publiceren de energiebeurzen de uurprijzen voor de volgende dag.
Je energieleverancier, zoals ANWB Energie of Tibber, geeft deze prijzen via een app door. Je ziet dus precies wanneer stroom goedkoop of duur is. Een thuisaccu met slimme software kan deze data gebruiken. Je stelt in dat de accu moet opladen wanneer de prijs onder een bepaald niveau zakt.
De rol van je thuisaccu en omvormer
De accu vult zich automatisch met de goedkoopste stroom van de dag. Niet elke accu is geschikt voor deze dynamische aansturing.
Je hebt een accu en hybride of AC-gekoppelde omvormer nodig die kunnen communiceren met het internet of met een aparte energiemanager.
Systemen van merken als SolarEdge, Enphase en Growatt bieden vaak deze mogelijkheid. De software (zoals Home Assistant met een speciale plugin of de app van je leverancier) koppelt je accu aan de uurprijzen. Je kunt vaak ook handmatig of op basis van je verbruiksprofiel prioriteiten instellen, zoals 'altijd eerst eigen zonnestroom gebruiken'.
Een rekenvoorbeeld
Stel de stroomprijs is overdag €0,05 per kWh en in de avondpiek €0,40 per kWh. Je laadt je 10 kWh-accu vol voor €0,50.
's Avonds ontladt je de accu en vermijd je het inkopen van stroom voor €4,00. Je bespaart dus €3,50 per cyclus, exclusief eventuele belastingen en nettarieven. Deze besparing is puur op de energiecomponent.
Over de opgeslagen en teruggeleverde stroom betaal je geen energiebelasting en Opslag Duurzame Energie (ODE).
Dit maakt het financieel extra aantrekkelijk.
De wetenschap erachter
Energie-arbitrage en marktwerking
Het principe is simpel: koop laag, verkoop hoog. Dit is de kern van arbitrage.
De elektriciteitsmarkt is een veiling waar vraag en aanbod de prijs bepalen.
Efficiëntie en cycli zijn cruciaal
Door een accu als buffer in te zetten, neem je de rol van een kleine handelaar aan die stabiliteit aan het net biedt. Wetenschappelijke studies, zoals die van de TU Delft, tonen aan dat de winstgevendheid sterk afhankelijk is van de volatiliteit (prijsverschillen) op de markt. Hoe groter de schommelingen tussen dag- en nachttarieven, hoe korter de terugverdientijd.
Elke keer dat je een accu oplaadt en ontlaadt, gaat er energie verloren. Dit heet de round-trip efficiency.
Een accu met 90% efficiency verliest 10% van de energie als warmte. Deze verliezen moet je wel terugverdienen met je handelswinst. Daarnaast heeft elke accu een beperkt aantal laadcycli (levensduur). Door dagelijks te handelen, belast je de accu meer, wat de terugverdientijd met een vast contract kan verlengen.
De software moet deze cycli dus wel financieel kunnen rechtvaardigen. De nieuwste accu's zijn hier steeds beter tegen bestand.
Voordelen en nadelen
Voordelen
- Snellere terugverdientijd: Je accu wordt een actief verdienmodel in plaats van alleen een bespaarmiddel. Dit kan de terugverdientijd met enkele jaren verkorten.
- Maximale benutting van zonnestroom: Je hoeft minder snel terug te leveren tegen een lage terugleververgoeding. Je slaat je eigen overtollige stroom op voor later gebruik.
- Bijdrage aan het energienet: Door stroom af te nemen wanneer er een overschot is, help je pieken en dalen in het net op te vangen.
- Onafhankelijkheid: Je bent minder afhankelijk van de vaste tarieven van je leverancier en kunt profiteren van marktdalingen.
Nadelen
- Complexiteit: Het vereist enige kennis en een actieve inzet. Je moet een geschikt contract, de juiste hardware en slimme software hebben.
- Marktrisico: De stroomprijzen zijn onvoorspelbaar. Op dagen met weinig zon en wind zijn de prijzen overal hoog en valt er weinig te verdienen.
- Beperkte besparing op nettarieven: De vaste netbeheerkosten en een deel van de energiebelasting betaal je altijd, ongeacht wanneer je stroom afneemt.
- Slijtage: Intensiever gebruik van de accu kan de levensduur verkorten, al zijn moderne systemen hierop voorbereid.
Voor wie relevant?
De ideale kandidaat
Dit is interessant voor huishoudens met een groot zonnepanelensysteem (bijvoorbeeld > 6 panelen) en een thuisaccu van minimaal 5 kWh. Je hebt een verbruiksprofiel met een duidelijke avondpiek, waardoor je veel profiteert van het opgeslagen goedkope vermogen. Ook moet je het niet erg vinden om af en toe in de app te kijken en je systeem te monitoren.
Een beetje interesse in energiemarkten en techniek helpt om het meeste uit je installatie te halen.
Wie heeft er minder aan?
Heb je een klein zonnesysteem of een heel laag verbruik, dan is de absolute winst per cyclus klein. De investering in een accu en de moeite wegen dan mogelijk niet op tegen de besparing.
Ben je volledig thuis tijdens de dag en verbruik je dan veel stroom, dan is de noodzaak voor opslag kleiner. Je kunt je zonnestroom dan direct zelf verbruiken zonder de tussenstap van een accu. De terugverdientijd hangt uiteindelijk sterk af van de toekomstige energieprijzen en de levensduur van je accu. Een gedegen berekening met actuele prijzen, zoals in een dynamisch energiecontract, en je eigen verbruiksdata is essentieel voordat je deze stap zet.