Thuisaccu PGS 37: richtlijn voor lithium accu opslag

Wat is het?

PGS 37 staat voor Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen, nummer 37. Het is een Nederlandse richtlijn die specifiek gaat over de veilige opslag van lithiumbatterijen, zoals de accu's in je thuisbatterijsysteem.

Deze richtlijn is ontwikkeld om brand- en explosiegevaar te minimaliseren. De PGS 37 is geen wet op zich, maar een invulling van het Bouwbesluit en het omgevingsrecht. Gemeenten en brandweer gebruiken deze richtlijn als leidraad bij de vergunningverlening en het toezicht.

Voor de installatie van een thuisaccu is naleving van PGS 37 vaak een harde eis.

De richtlijn behandelt alles: van de eisen voor de opslagruimte (de 'opslagvoorziening') tot aan de hoeveelheid accu's die je mag plaatsen. Het doel is om een veilige situatie te creëren, zodat een eventuele brand zich niet kan uitbreiden.

Hoe werkt het precies?

PGS 37 deelt de opslag van lithiumbatterijen in in klassen, gebaseerd op de totale energie-inhoud in kilowattuur (kWh).

Voor een typische thuisaccu van 5-10 kWh val je meestal in de laagste klasse. Dit bepaalt welke veiligheidsmaatregelen verplicht zijn.

De accu moet staan in een daarvoor bestemde, afsluitbare ruimte. Deze ruimte moet voldoende geventileerd zijn om eventueel vrijkomende gassen af te voeren. De vloer en wanden moeten brandwerend zijn, meestal met een weerstand van minimaal 60 minuten. Daarnaast stelt de richtlijn eisen aan de afstand tot andere objecten en de aanwezigheid van blusmiddelen.

Zo moet er minimaal 2,5 meter afstand zijn tot vluchtroutes en moet er een passende brandblusser aanwezig zijn.

De installateur moet dit alles controleren en vastleggen.

De wetenschap erachter

Lithium-ion batterijen bevatten veel energie in een kleine ruimte. In zeldzame gevallen, zoals bij een fabricagefout, beschadiging of overladen, kan een intern kortsluiting ontstaan, wat de brandveiligheidseisen voor thuisaccu's relevant maakt.

Dit leidt tot een proces dat 'thermal runaway' wordt genoemd. Bij thermal runaway stijgt de temperatuur in de cel explosief.

De cel kan gaan branden of zelfs exploderen, waarbij giftige gassen en hete deeltjes vrijkomen. Dit proces is zelfversterkend en kan overslaan naar naastgelegen cellen. PGS 37 is gebaseerd op deze wetenschappelijke risico's.

De brandwerende wanden en de ventilatie zijn erop gericht om een eventuele brand te beheersen en de vrijgekomen gassen veilig af te voeren. De afstandseisen zorgen ervoor dat de brand zich niet snel verspreidt.

Voordelen en nadelen

Het belangrijkste voordeel van PGS 37 is de enorme toename in brandveiligheid. Het verkleint het risico op een woningbrand aanzienlijk en beschermt je gezin en eigendommen.

Ook voor de brandweer is het duidelijk wat ze aantreffen. Een ander voordeel is de duidelijkheid. De richtlijn geeft zowel installateurs als consumenten en gemeenten een helder kader.

Je weet precies aan welke eisen je moet voldoen, wat discussies en onduidelijkheid voorkomt.

Het grootste nadeel zijn de extra kosten en ruimte-eisen. Het creëren van een aparte, brandwerende ruimte met ventilatie is niet goedkoop. In kleinere woningen kan het vinden van een geschikte plek een uitdaging zijn. Een ander nadeel is de complexiteit voor bestaande bouw, met name de bouwbesluit eisen.

Het achteraf aanpassen van een ruimte om aan PGS 37 te voldoen, kan ingrijpend en kostbaar zijn. Dit kan de terugverdientijd van je thuisaccu verlengen.

Voor wie relevant?

PGS 37 is allereerst relevant voor iedereen die een thuisaccu overweegt of al heeft geïnstalleerd, inclusief de transportregels voor thuisaccu's.

Zonder naleving van deze richtlijn krijg je waarschijnlijk geen vergunning en loop je risico bij brand. Voor installateurs is het een dagelijkse leidraad. Zij moeten de opstelling ontwerpen, de materialen specificeren en de installatie opleveren volgens de PGS 37-normen.

Hun kennis hierover is essentieel. Ook voor verzekeraars wordt het steeds relevanter.

Sommige verzekeraars stellen naleving van PGS 37 als voorwaarde in hun polisvoorwaarden.

Bij schade door een niet-conforme installatie kan de dekking vervallen. Ten slotte is het relevant voor gemeenten en de brandweer. Zij handhaven de regels en gebruiken de PGS 37 als objectieve maatstaf bij de beoordeling van vergunningsaanvragen voor woningverduurzaming.