Salderen van zonnepanelen: de huidige regeling uitgelegd

Wat is het?

Salderen is de manier waarop je de stroom die je met je zonnepanelen opwekt, maar niet direct zelf verbruikt, verrekent met de stroom die je van het energienet afneemt. In feite lever je die overtollige zonnestroom terug aan je energieleverancier.

Op je jaarafrekening wordt deze teruggeleverde stroom dan weggestreept tegen de stroom die je 's nachts of op donkere dagen van het net hebt gehaald.

Je betaalt dus alleen voor het verschil, je netto-afname. Dit is de kern van de huidige salderingsregeling in Nederland. Het is een financiële regeling, geen technische: de stroom die je teruglevert, wordt niet fysiek bewaard voor later gebruik.

Hoe werkt het precies?

Je digitale meter meet twee dingen: hoeveel stroom je verbruikt (afname) en hoeveel stroom je teruglevert aan het net (teruglevering). Aan het einde van je contractjaar maakt je energieleverancier de eindafrekening.

Daarop worden deze twee waarden tegen elkaar weggestreept. Stel, je wekt op jaarbasis 3500 kWh op met je panelen.

Je verbruikt in totaal 4000 kWh. Dan lever je een deel van die 3500 kWh terug, bijvoorbeeld 2500 kWh. Je neemt 4000 kWh af.

De terugleversituatie

Op de rekening wordt die 2500 kWh teruglevering afgetrokken van je 4000 kWh afname. Je betaalt dus voor slechts 1500 kWh.

Als je meer stroom teruglevert dan je verbruikt, krijg je over dit meerdere een terugleververgoeding. Deze vergoeding is vaak lager dan het tarief dat je betaalt voor afname. Het is daarom financieel het voordeligst om zoveel mogelijk van je eigen opgewekte stroom direct te verbruiken.

De wetenschap erachter

Het elektriciteitsnet werkt als een soort gedeelde batterij voor de buurt. Wanneer jouw zonnepanelen produceren en jij verbruikt minder, vloeit de overtollige stroom het net op, oftewel terugleveren aan het net.

Op datzelfde moment verbruikt een buurman misschien wél stroom. Jouw productie helpt dus om zijn verbruik te dekken, zonder dat die stroom fysiek naar zijn huis hoeft te reizen.

De wet van behoud van energie is hierbij leidend: de totale hoeveelheid opgewekte en verbruikte energie in het net moet in balans blijven. Salderen is een administratieve methode om deze energie-uitwisseling eerlijk te verrekenen. Het vereenvoudigt de complexe werkelijkheid van wisselende productie en verbruik tot een simpel rekensommetje op je jaarafrekening, en na salderen zijn er ook terugleververgoedingen.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de financiële zekerheid. Je krijgt voor je teruggeleverde stroom het volledige leveringstarief (inclusief belastingen) terug, waardoor je investering in zonnepanelen sneller is terugverdiend.

Het systeem is ook extreem eenvoudig voor de consument; je hoeft niets te doen. Een belangrijk nadeel is dat de regeling niet stimuleert om je verbruik aan te passen aan je productie. Het ontmoedigt ook de aanschaf van een thuisaccu, want salderen is vaak lucratiever.

Voor het energienet zelf kan het zorgen voor onbalans op zonnige dagen, wanneer veel huishoudens tegelijk stroom terugleveren.

De regeling wordt vanaf 2025 stapsgewijs afgebouwd. Vanaf dan krijg je een steeds kleiner deel van het leveringstarief terug voor je teruglevering. Dit maakt andere oplossingen, zoals een warmtepomp of elektrische auto inzetten als 'accu', interessanter.

Voor wie relevant?

De salderingsregeling is direct relevant voor iedereen met zonnepanelen die is aangesloten op het elektriciteitsnet. Het bepaalt direct je financiële rendement, in combinatie met een thuisaccu.

Ook als je overweegt panelen te kopen, is het cruciaal om de huidige en toekomstige regels te begrijpen voor je berekening.

Voor mensen met een dynamisch energiecontract (met uurprijzen) werkt salderen anders. Zij salderen per uur, wat kan voordelig of onvoordelig uitpakken. Ook als je een (hybride) warmtepomp of elektrische auto hebt, wordt je strategie voor zelfconsumptie belangrijker naarmate de salderingsregeling wordt afgebouwd.

Verder is het relevant voor iedereen die zijn huis wil verduurzamen. Het geeft inzicht in de waarde van zelf opgewekte stroom en helpt bij het beslissen over eventuele extra investeringen in een thuisaccu of slimme apparatuur om je eigen stroom direct te gebruiken.