Action zonnepanelen set: goedkoop of weggegooid geld?

Wat is het?

Een zonnepanelen set van de Action is een doe-het-zelf pakket dat je in de winkel of online kunt kopen. Het bevat meestal één of twee kleine zonnepanelen, een eenvoudige omvormer, bekabeling en bevestigingsmateriaal. Je kunt het vergelijken met een bouwpakket voor zonne-energie op kleine schaal.

Deze sets zijn ontworpen voor gemakkelijke installatie zonder tussenkomst van een professional.

Je plugt de stekker in het stopcontact en de opgewekte stroom wordt direct in je huis gebruikt. Het is een laagdrempelige manier om kennis te maken met zonne-energie.

Het belangrijkste kenmerk is de lage aanschafprijs, vaak enkele honderden euro's. Dat is een fractie van de kosten voor een compleet professioneel systeem. Maar dat prijsverschil heeft natuurlijk consequenties voor de prestaties en kwaliteit.

Hoe werkt het precies?

De installatie is bewust simpel gehouden. Je monteert het paneel op een geschikte plek, zoals een plat dak of een zonnige muur.

Vervolgens sluit je de bijgeleverde kabels aan op de micro-omvormer, die je direct in een standaard wandcontactdoos steekt. Zodra de zon op het paneel schijnt, begint de omvormer met het omzetten van gelijkstroom naar wisselstroom. Deze stroom voedt direct de apparaten in je huis.

Je gebruikt op dat moment minder stroom van het elektriciteitsnet, wat je terugziet op je energierekening.

Het systeem werkt parallel aan het net. Als je meer stroom opwekt dan je verbruikt, wordt het overschot teruggeleverd. Anders haalt het systeem automatisch bij van het net. Er is geen aparte accu voor opslag inbegrepen.

De wetenschap erachter

Het basisprincipe is het fotovoltaïsche effect. Zonlicht bestaat uit fotonen die elektronen in de zonnecellen van het paneel in beweging brengen.

Dit creëert een elektrische stroom, de gelijkstroom. De omvormer is cruciaal.

Deze zet de gelijkstroom om in wisselstroom van 230 volt, geschikt voor je huiselijke apparatuur. Bij een Action-set is dit vaak een eenvoudige, goedkopere omvormer met een lager rendement dan professionele modellen. Vergelijk Action-panelen met professionele merken voor een duidelijk beeld. De opbrengst hangt sterk af van de oriëntatie, schaduw en de kwaliteit van de cellen. Kleinere panelen met minder efficiënte cellen leveren simpelweg minder vermogen (Watt-piek) op dan grote, hoogrendementspanelen.

Voordelen en nadelen

De voordelen zijn duidelijk: de lage instapprijs maakt experimenteren met zonne-energie toegankelijk. Het is een leerzaam project en je ziet direct resultaat op je energieverbruik.

Voor kleine toepassingen, zoals het voeden van een tuinhuisje of het opladen van elektrisch gereedschap, kan het zelfs voldoende zijn. De nadelen zijn echter significant: de opbrengst is beperkt. Eén paneel wekt hooguit genoeg op voor een deel van het verbruik van een koelkast of enkele lampen.

De terugverdientijd is daardoor vaak heel lang, soms wel tien jaar of meer.

De kwaliteit en garantie zijn een groot aandachtspunt. Professionele panelen hebben vaak 25 jaar vermogensgarantie. De garantie op zonnepanelen van Action is veel korter en de levensduur onzeker.

Ook is de installatie niet gekeurd, wat risico's op brand of blikseminslag kan geven. Een ander nadeel is het ontbreken van monitoring.

Je kunt nauwelijks zien hoeveel het systeem precies oplevert. En omdat het een plug-in-systeem is, zijn er beperkingen aan het vermogen dat je mag terugleveren volgens de Nederlandse regelgeving.

Voor wie relevant?

Deze set is relevant voor de nieuwsgierige doe-het-zelver die op een laagdrempelige manier wil ervaren hoe zonnepanelen werken.

Het is een leuk educatief project voor jezelf of met kinderen. Het kan ook nuttig zijn voor zeer specifieke, kleinschalige toepassingen. Denk aan het van stroom voorzien van een schuur, een caravan, een moestuinpomp of sfeerverlichting in de tuin.

Voor deze off-grid toepassingen is het een betaalbare optie. Voor iedereen die serieus wil besparen op de energierekening of wil investeren in een duurzame woning, is dit niet de juiste keuze.

De opbrengst is te laag om een significante impact te hebben. In dat geval is een professioneel, op maat gemaakt systeem met hoogrendementspanelen en een degelijke omvormer een veel slimmere investering.

Vraag jezelf dus af: wil je vooral een leuk project en een beetje opwekken? Dan kan het een optie zijn. Wil je echt geld besparen en bijdragen aan een lagere CO₂-uitstoot? Dan is je geld beter besteed aan een kwaliteitssysteem, eventueel met subsidie. De keuze tussen goedkopere opties, zoals een Lidl zonnepanelen set, of 'weggegooid geld' hangt volledig af van je verwachtingen en doelen.